Κινηματογράφος / Το δριμύ κατηγορώ του Γκοντάρ στον δυτικό πολιτισμό

by/ 0 Comments / 2 View / 04/11/2021

Ένα φιλοσοφικό και πολιτικό μανιφέστο, βγαλμένο από το πνεύμα του Μάη του ’68, που εξαπολύει δριμύ κατηγορώ στον δυτικό πολιτισμό και την παρακμή του και τον ιμπεριαλισμό έναντι της Ανατολής αποτελεί η ταινία του Πάπα της Νουβέλ Βαγκ Ζαν-Λικ Γκοντάρ, «Το βιβλίο της εικόνας», που προβάλλεται από σήμερα στον κινηματογράφο «Ανδόρα».

Για τον Γαλλοελβετό οτέρ, η ιστορία του κόσμου είναι φτιαγμένη από τη μαγεία του σινεμά που ο ίδιος αγάπησε. Είναι όμως φτιαγμένη και από τις φρικαλεότητες του σύγχρονου κόσμου, τις οποίες παρουσιάζει παραστατικά. Η ταινία αποτελεί για τον σκηνοθέτη ένα κάλεσμα στα όπλα. Απέναντι σε έναν ήδη κηρυχθέντα πόλεμο κερδοσκοπίας, τρομοκρατίας, λαϊκισμού και βαρβαρότητας, υποκρισίας των νόμων και συλλογικής ευθύνης. Όπως υποστηρίζει ο Γκοντάρ, ο χριστιανισμός και το Ισλάμ είναι οι διαφορετικές πλευρές του ίδιου νομίσματος. Ενώ, την ίδια ώρα, η γλώσσα μας πεθαίνει.

Ο ίδιος ο δημιουργός περιγράφει την ταινία του, που απέσπασε τον Ειδικό Χρυσό Φοίνικα στο 71ο Φεστιβάλ των Καννών, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Τίποτα παραπάνω. Παρά μόνο σιωπή. Τίποτα περισσότερο. Παρά μόνο ένα επαναστατικό τραγούδι. Μια ιστορία σε πέντε πράξεις, όσα και τα δάχτυλα ενός χεριού».

Ανένταχτη σε οποιοδήποτε συμβατικό κινηματογραφικό είδος, η ταινία αποτελεί ένα κινηματογραφικό δοκίμιο, μια παραβολή που προκύπτει μέσα από τη μείξη μυθοπλασίας και τεκμηρίωσης με τον τρόπο του αειθαλή δημιουργού, ο οποίος συνδυάζει αποσπάσματα από δεκάδες ταινίες (από το «Τοπίο στην ομίχλη» του Θεόδωρου Αγγελόπουλου μέχρι τα «Σαγόνια του καρχαρία» του Στίβεν Σπίλμπεργκ), κείμενα, φωτογραφίες, έργα τέχνης, δελτία ειδήσεων, «πειραγμένες» εικόνες, ήχους που διακόπτονται απότομα και άλλα υλικά, «παίζοντας» με τα εργαλεία της μονταζιέρας.

Σχόλιο για τη Μέση Ανατολή και την καταδυνάστευση του αραβικού κόσμου από τη Δύση, αλλά όχι μόνο αυτό, στο «Βιβλίο της εικόνας» του ο ηλικιωμένος Γκοντάρ αφηγείται ο ίδιος με την υποβλητική φωνή του.

Η Νικόλ Μπρενέζ, που δούλεψε με τον σκηνοθέτη στο μοντάζ της ταινίας, σημείωνε πως, «στον αντίποδα του βιβλίου των λέξεων, της Βίβλου, βρίσκεται η ταινία. Ποιες είναι τελικά οι διαφορές; Σε αντίθεση με τις Βίβλους που ορίζουν και επιτάσσουν, μήπως το ‘Βιβλίο της εικόνας’, ορθώνοντας το επαναστατικό του ανάστημα ενάντια στο ρεύμα της πραγματικής Ιστορίας, επιτελεί μια απελευθερωτική χειρονομία; Προκειμένου να εκτροχιάσει το τρένο της Ιστορίας, να μπερδέψει τις σιδηροδρομικές διακλαδώσεις, να επανεκκινήσει το γεωπολιτικό φαντασιακό, το ‘Βιβλίο της εικόνας’, ως πραγματεία και ως επίθεση, προσφέρει μια βόμβα ανθρωπισμού σε μια εποχή επιταχυνόμενης πολιτικής οπισθοδρόμησης».

Η ταινία, όπως σχολίασαν οι κριτικοί, υπερασπίζεται την επανάσταση ως τη μόνη απάντηση στη φρίκη του κόσμου.

Στην ταινία, που προβάλλεται στο σινεμά «Ανδόρα» με ειδική τιμή εισιτηρίου 5 ευρώ, πρωταγωνιστούν οι Ντιμιτρί Μπαζίλ και Ζαν-Πιερ Γκος.

avgi.gr