Πρόταση κλιματικού νόμου από δεκατρείς οργανώσεις

by/ 0 Comments / 0 View / 30/06/2021

Επειτα από δύο μήνες δημόσιας διαβούλευσης και με τη συμβολή 13 οργανώσεων και φορέων, αλλά και εκατοντάδων πολιτών, ολοκληρώθηκε η συγγραφή της πρώτης πρότασης κλιματικού νόμου στην Ελλάδα.

Η τελική πρόταση, που περιλαμβάνει 52 άρθρα, καλύπτει σχεδόν το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας και της κοινωνικής ζωής, από το σύστημα παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας μέχρι τη διατροφή και τα απόβλητα. Παράλληλα, συνδέει τις δύο μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις, την κλιματική κρίση και την απώλεια της βιοποικιλότητας, προβλέποντας ρυθμίσεις για την προστασία και αποκατάσταση της φύσης. Επιπλέον, αναδεικνύει τους πολίτες ως συμμετέχοντες του μετασχηματισμού προς την κλιματική ουδετερότητα (μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών άνθρακα), προστατεύοντας τα δικαιώματά τους, αλλά και κατανέμοντάς τους σημαντικές αρμοδιότητες στη διαμόρφωση και στον έλεγχο της κλιματικής πολιτικής.

Η πρωτοβουλία για τη συνδιαμόρφωση πρότασης κλιματικού νόμου ξεκίνησε από το WWF Ελλάς, σε συνεργασία με το Vouliwatch. Στην προσπάθεια εντάχθηκαν οι Γιατροί του Κόσμου, Ελληνική Ενωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Καλλιστώ, Νόμος και Φύση, Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, Greenpeace, Medasset, SolidarityNow και η ΓΣΕΕ. Τον περασμένο μήνα ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αναγγείλει την κατάρτιση του πρώτου κλιματικού νόμου στην Ελλάδα μέσα στους επόμενους μήνες, πιθανόν πριν από τη Διάσκεψη για το Κλίμα στη Γλασκόβη που θα πραγματοποιηθεί στις αρχές Νοεμβρίου.

Μεταξύ άλλων, στα άρθρα του προτεινόμενου κλιματικού νόμου προβλέπονται:

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ορίζονται ως ελάχιστοι, νομικά δεσμευτικοί στόχοι έως το 2030 η συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε ποσοστό 85%, για μεταφορές σε ποσοστό 30% και για θέρμανση και ψύξη σε ποσοστό 50%. Ως περιβαλλοντικού σκοπού υποδομές, οι ΑΠΕ χωροθετούνται και λειτουργούν με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνολογίες και πρακτικές αποφυγής και μετριασμού επιπτώσεων στο φυσικό περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα και το τοπίο.

Απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος

Από τη δημοσίευση του κλιματικού νόμου δεν επιτρέπεται καμία νέα παραχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Αναστέλλεται οριστικά η δυνατότητα παράτασης οποιουδήποτε σταδίου έρευνας, η προθεσμία του οποίου έχει παρέλθει άπρακτη. Οι ενεργές συμβάσεις παραχώρησης του δικαιώματος έρευνας, αναζήτησης και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων τροποποιούνται κατ’ επίκληση της κλιματικής έκτακτης ανάγκης και ορίζεται ως απώτατος χρόνος ισχύος το αργότερο το 2025. Καταληκτική ημερομηνία για την απολιγνιτοποίηση της χώρας ορίζεται το 2025, ενώ η απαγόρευση σύνδεσης νέων κτιρίων με ορυκτό αέριο ορίζεται το 2024.

Μεταφορές

Προβλέπονται φιλόδοξοι στόχοι για τη διείσδυση της ηλεκτροκίνησης και των σχετικών υποδομών έως το 2030, την απαγόρευση πώλησης συμβατικών Ι.Χ. από το 2035, την ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον δικτύων μεταφορών και την προώθηση της ηλεκτροκίνησης με στόχο τη στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων πολιτών. Ορίζεται ο μηδενισμός των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τον τομέα των μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων και αεροπορικών, έως το 2045.

Αστικός χώρος

Προβλέπεται αναθεώρηση του πολεοδομικού χωρικού σχεδιασμού στην κατεύθυνση της βιώσιμης χωρικής ανάπτυξης με στόχο την κάλυψη των αστικών αναγκών, την αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και την ενίσχυση της βιώσιμης κινητικότητας. Κι ακόμη, η ένταξη των αστικών κενών στη λειτουργία της πόλης στην κατεύθυνση της μεγιστοποίησης πράσινων ελεύθερων κοινόχρηστων και δημόσιων χώρων, ενιαίος πολεοδομικός και κυκλοφοριακός σχεδιασμός -κυρίως προς τα δίκτυα των μέσων σταθερής τροχιάς σε συνάρθρωση με τα μέσα μαζικής μεταφοράς- και η εξυγίανση και επανάχρηση ρυπασμένων και υποβαθμισμένων εκτάσεων, ιδίως για την εγκατάσταση υποδομών παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ κατά προτεραιότητα με προώθηση των ενεργειακών κοινοτήτων.

Οικοσυστήματα

Εως το 2030 λαμβάνονται μέτρα για τη διεύρυνση και διαχείριση του εθνικού συστήματος προστατευόμενων περιοχών και για την ένταξη κατ’ ελάχιστον του 30% της χερσαίας και του 30% της θαλάσσιας έκτασης της χώρας σε αυτό, καθώς και για την αποκατάσταση των φυσικών οικοσυστημάτων.

Κυκλική οικονομία-Γεωργία

Προβλέπονται διαδικασίες μετασχηματισμού στον ευρύτερο κύκλο δραστηριοτήτων της κυκλικής οικονομίας και διαδικασίες μετασχηματισμού στον αγροτοδιατροφικό τομέα, όπως αύξηση της βιολογικής παραγωγής, μείωση της χρήσης γεωργικών φαρμάκων και των αντιμικροβιακών και μείωση της κατά κεφαλήν ποσότητας παραγόμενων αποβλήτων τροφίμων.

Κλιματική εκπαίδευση

Προβλέπεται η εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των νέων σε θέματα κλιματικής αλλαγής με έμφαση στην ενίσχυση της γνώσης και των δεξιοτήτων και την άσκηση των δημοκρατικών τους δικαιωμάτων.

Χωροταξία

Προβλέπεται η εκπόνηση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για την Κλιματική Επικινδυνότητα και τη Μείωση των Εκπομπών με στόχο τη χωρική διάρθρωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων που υπηρετούν τη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και τη μείωση του φυσικού κλιματικού κινδύνου.

Εξάλλου, προβλέπεται η προστασία προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του περιβαλλοντικού δικαίου, ενώ ενισχύονται όροι για την κοινωνική δικαιοσύνη.

Efsyn.gr