Δρομολογούν φαραωνικές παρεμβάσεις στην Πεντέλη

by/ 0 Comments / 0 View / 25/10/2021

Αρχικά πήγαν να αναστήσουν τη λατομική δραστηριότητα στην Πεντέλη, χορηγώντας άδεια με διαδικασίες fast track για την πραγματοποίηση γεωλογικής έρευνας για εξόρυξη μαρμάρων στη βόρεια πλευρά του βουνού σε έκταση 912 στρεμμάτων, παρότι οι λατομικές δραστηριότητες που είχαν μετατρέψει σε σεληνιακό τοπίο το Πεντελικό έχουν σταματήσει εδώ και πολλά χρόνια. Και τώρα, στο όνομα της ανάπλασης και αποκατάστασης, ετοιμάζονται να μετατρέψουν τη νότια πλευρά του Πεντελικού σε αστικό χώρο.

Τρεις μήνες μετά την πανηγυρική εξαγγελία στο αρχαίο λατομείο της Πεντέλης για την εκπόνηση ενός συνολικού «master plan» για το Πεντελικό από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, παρουσία του υφυπουργού Περιβάλλοντος Γιώργου Αμυρά και με συνοδεία υπηρεσιακών παραγόντων, η «Προγραμματική Μελέτη» για το Πεντελικό παραμένει ακριβοθώρητη και μη ανακοινώσιμη.

Ωστόσο, από τα πρώτα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά διαφαίνεται ότι αυτό που σχεδιάζεται είναι φαραωνικά έργα και παρεμβάσεις που αφορούν την άμετρη μεταφορά αστικών χρήσεων στον ορεινό όγκο. Εξάλλου, οι παρεμβάσεις περιορίζονται μόνο σε μικρή επιφάνεια της νότιας πλευράς του βουνού, δεν καλύπτουν ούτε καν ολόκληρη τη νότια λατομική ζώνη και επομένως το υιοθετημένο από το υπουργείο Πολιτισμού και τον Δήμο Πεντέλης σχέδιο δεν μπορεί επ’ ουδενί να τιτλοφορείται master plan του Πεντελικού.

Σύμφωνα με τα σχέδια, προτείνονται σωρηδόν αθλητικές εγκαταστάσεις (γήπεδα ποδοσφαίρου, μπάσκετ, τένις κ.λπ.) στα λατομεία Μαλτέζου, Κοκκιναρά και Αλφα, δίχως να υπολογίζεται ότι τα εν λόγω λατομεία έχουν πλέον επιχωθεί και φυτοκαλυφθεί σε μεγάλο βαθμό. Τυχόν δε υλοποίηση των προτεινόμενων έργων θα απαιτήσει καταστροφή δασικής βλάστησης και απόσυρση μεγάλου όγκου φυτικής γης.

Προτείνεται η δημιουργία κολυμβητικής λίμνης (!) στο λατομείο Περάκη με καντίνα και πάρκινγκ, η οποία υποτίθεται ότι θα τροφοδοτείται με βρόχινο νερό. Η μικρή όμως ανάντη υδρολογική λεκάνη του χώρου, σε συνδυασμό με τον χαμηλό συντελεστή απορροής του ανασκαμμένου τοπίου και την αναμενόμενη μεγάλη εξάτμιση του νερού κατά τη θερινή περίοδο καθιστούν προβληματική την τροφοδότηση της λίμνης με τον απαραίτητο για τη λειτουργία της όγκο νερού. Πέραν αυτού, λόγω του μικρού όγκου της, σε συνδυασμό με το πλήθος των προβλεπόμενων επισκεπτών που προϊδεάζει ο παρακείμενος χώρος στάθμευσης των 100 θέσεων, προδιαγράφουν τη μετάπτωση της δήθεν λίμνης σε πισίνα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κόστος λειτουργίας της.

Προτείνεται η κατασκευή θεάτρου 2.000 θέσεων δυτικά της σπηλιάς του Νταβέλη και του παρακείμενου αρχαίου λατομείου, σε μια ιδιαίτερα επικλινή και ανασκαμμένη περιοχή. Η παρέμβαση αυτή στην καρδιά της νότιας πλευράς του Πεντελικού, που θα διαταράσσει τη νυχτερινή ζωή του φυσικού χώρου, συνιστά από μόνη της μια βάναυση επέμβαση στον ορεινό όγκο. Το προβαλλόμενο προτέρημα της θέσης, ότι διαθέτει πανοραμική θέα προς το λεκανοπέδιο, υποβαθμίζει τον καθαυτό σκοπό του θεάτρου που προορίζεται για την παράσταση και όχι για τη θέα πάνω από τη σκηνή.

Προτείνεται η κατασκευή χώρου στάθμευσης στο άνω λατομείο Αλφα για την εξυπηρέτηση των 2.000 θεατών του θεάτρου, η απαιτούμενη έκταση του οποίου εκτιμάται σε περίπου 11 στρέμματα, όταν η έκταση του φυτοκαλυμμένου κατά 80% λατομείου Αλφα ανέρχεται μόλις στα 6 στρέμματα. Κάτι που σημαίνει ότι ο χώρος στάθμευσης θα επεκταθεί και στο κάτω, επίσης φυτοκαλυμμένο, λατομείο Αλφα. Συνεπώς, η κατασκευή του θηριώδους θεάτρου των 2.000 θέσεων θα απαιτήσει σοβαρή παρέμβαση στο αποκαταστημένο λατομείο Αλφα και την καταστροφή της φυτικής βλάστησης που έχει αναπτυχθεί σε αυτό. Επιπλέον, η προσπέλαση στον χώρο στάθμευσης θα απαιτήσει τη βελτίωση των γεωμετρικών χαρακτηριστικών της υφιστάμενης οδού, επιβάλλοντας άλλη μια σημαντική παρέμβαση.

Συνολικότερα, υιοθετείται μερικώς η λογική του Τοπικού Αναπτυξιακού Προγράμματος Πεντελικού Ορους (ΤΑΠΠΟ) που συντάχθηκε από τον Σύνδεσμο Δήμων για την Προστασία και την Ανάπλαση του Πεντελικού (ΣΠΑΠ) τη δεκαετία του 1990, τότε που το βουνό δεν είχε ακόμη πληγεί από τις καταστρεπτικές πυρκαγιές και δεν είχε συντελεστεί η μερική αποκατάσταση με απόθεση εδαφικού υλικού της Αττικής οδού, σε μια εποχή με εμφανή υστέρηση περιβαλλοντικής ευαισθησίας από το μέτρο που επιβάλλει σήμερα η κλιματική κρίση.

«Είναι προφανές ότι οι προγραμματιζόμενες παρεμβάσεις συνιστούν αποσπασματικές ενέργειες, έχουν σοβαρό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, υπερβαίνουν καταφανώς τη φέρουσα ικανότητα του χώρου και δεν έχουν προκύψει από μελέτη βιωσιμότητας», καταγγέλλει ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος Δ. Πεντέλης «Η Πεντέλη μας». Ο Σύλλογος θεωρεί ως ανάπλαση του πληγωμένου Πεντελικού την αποκατάσταση του τοπίου και την επούλωση των πληγών από την άναρχη λατόμευση και τις καταστρεπτικές πυρκαγιές και όχι την άμετρη μεταφορά αστικών χρήσεων στον ορεινό όγκο.

«Το πρόταγμα είναι να μειώσουμε τις γυμνές επιφάνειες που επιδεινώνουν την κλιματική απειλή και υποβαθμίζουν αισθητικά το αττικό τοπίο και όχι να τις αυξήσουμε. Η μόνη ριζική επέμβαση στον καθαυτό ορεινό όγκο που μπορεί να γίνει αποδεκτή είναι η αποκατάσταση του τοπίου, με μετακίνηση της γυμνής λατύπης (μικρά κομμάτια πέτρας που αποκόπηκαν κατά την εξόρυξη ή κατά τη λάξευση) για την πλήρωση των σκαμμάτων και τη δημιουργία αναβαθμών (πεζούλες) κατά το πρότυπο των αρχαίων λατομείων, την επικάλυψη με φυτική γη και τη φύτευση. Πέραν αυτών, μόνο τοπικές πρόχειρες κατασκευές ημερήσιας αναψυχής (θέσεις θέασης, παρατήρησης και ξεκούρασης) για την εξυπηρέτηση επισκεπτών, πεζοπόρων και ποδηλατών σε καθορισμένες διαδρομές και με σεβασμό στην πανίδα της περιοχής μπορεί να γίνουν αποδεκτές», επισημαίνει ο Σύλλογος.

Χωροθετήσεις

«Με βάση τις αρχές αυτές, θεωρούμε ότι οι όποιες χωροθετήσεις ανθρωπογενών δραστηριοτήτων (μη μηχανοκίνητος αθλητισμός, πολιτισμός κ.λπ.) θα πρέπει να περιοριστούν σε μέγεθος, μετά από μελέτη βιωσιμότητας, στις παρυφές του όρους, στα λατομεία Μαλτέζου και Ράικου και στο τριβείο Μουζάκη και οπωσδήποτε όχι στην καρδιά του ορεινού όγκου», καταλήγει.

Τα αιτήματα του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Πεντέλης (ΠΣΠ) προς τον Δήμο Πεντέλης και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) για χορήγηση αντιγράφου του master plan παραμένουν αναπάντητα, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για την ειλικρινή πρόθεση του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και της δημοτικής αρχής για οποιασδήποτε μορφή διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία, στην οποία υποτίθεται ότι απευθύνονται οι παρεμβάσεις στο Πεντελικό.

Απ’ ό,τι φαίνεται, δεν υπάρχει καμία διάθεση από τα αρμόδια υπουργεία για να δοθεί στη δημοσιότητα το master plan για το Πεντελικό, παρ’ όλο που το θέμα του λατομείου μαρμάρου στην Πεντέλη έφτασε για δεύτερη φορά στη Βουλή από τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Αυτή τη φορά με ερώτηση που κατέθεσαν ο Νάσος Αθανασίου και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Πάνος Σκουρλέτης και συνυπέγραψαν ακόμη 19 βουλευτές. Με την ερώτηση που κατέθεσαν στις 17 Σεπτεμβρίου προς τους υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού και Αθλητισμού ζητούσαν να μάθουν αν η κυβέρνηση θα επιτρέψει νέο «ξεκοίλιασμα» της Πεντέλης χορηγώντας άδεια λειτουργίας λατομείου μαρμάρου, αλλά και τι προβλέπει το master plan για την ανάδειξη τοπίων και μνημείων στην περιοχή, το οποίο ζήτησαν να κατατεθεί στη Βουλή.

Στην απάντησή της στους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ στις 12 Οκτωβρίου η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δεν γνωστοποιεί το παραμικρό για το περιεχόμενο του master plan για την Πεντέλη –πέραν της ανάδειξης «των σημαντικών πολιτιστικών μνημείων του Πεντελικού, με έμφαση στο Αρχαίο Λατομείο και στο Ιερό του Διονύσου, που βρίσκεται στη βόρεια κλιτύ του βουνού»–, και δεν κάνει λόγο για την κατάθεσή του στη Βουλή: «Το “master plan Πεντελικού όρους”, που υποβλήθηκε στο υπουργείο Πολιτισμού από το υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, εξετάστηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο στην υπ’ αριθμ. 32/4-8-2021 Συνεδρία, το οποίο, σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα Πολιτισμού και πρόεδρο του Συμβουλίου, γνωμοδότησε θετικά. Αναμένεται η έκδοση της σχετικής απόφασης», ανέφερε.

Αλλά και σε ό,τι αφορά την αδειοδότηση που σηματοδοτεί τη λειτουργία λατομείου στο βουνό, η κ. Μενδώνη δεν ήταν ξεκάθαρη. Από τη μια επισημαίνει ότι «καμία άδεια δεν εδόθη από τις υπηρεσίες και τα αρμόδια όργανα του ΥΠΠΟΑ για λειτουργία ή επαναλειτουργία λατομείων στο Πεντελικό Ορος» και ότι «η όποια συζήτηση για λειτουργία ή επαναλειτουργία λατομείων καθίσταται απολύτως ανυπόστατη και απαγορευτική». Από την άλλη, αναφέρει ότι η αδειοδοτική διαδικασία προχωρά κανονικά. Οπως λέει, «η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την εκμετάλλευση λατομείου μαρμάρων σε δημόσια δασική έκταση […] πρόκειται να εισαχθεί για την κατά νόμο γνωμοδότηση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο».

Με βάση αυτά τα δεδομένα, θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον μια απάντηση στην ερώτηση των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. και από το υπουργείο Περιβάλλοντος, καθώς ναι μεν οι άδειες διεξαγωγής γεωλογικών ερευνών για το λατομείο χορηγήθηκαν από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, ωστόσο εκδόθηκαν έπειτα από θετικές γνωμοδοτήσεις του Τμήματος Επιθεώρησης Μεταλλείων Νότιας Ελλάδας του ΥΠΕΝ, του ΕΑΓΜΕ (πρώην ΙΓΜΕ), φορέα εποπτευόμενου από το ΥΠΕΝ και του Δασαρχείου Πεντέλης. Αν μη τι άλλο, η άρνηση του ΥΠΕΝ, να απαντήσει σε ερώτηση βουλευτών της αξιωματικής αντιπολίτευσης για το ζήτημα για δεύτερη φορά, εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τις δρομολογούμενες παρεμβάσεις στο πληγωμένο Πεντελικό.

efsyn.gr