Τράπεζες / Η μεγάλη συρρίκνωση

by/ 0 Comments / 1 View / 14/02/2022

Πριν από λίγες ημέρες έγινε γνωστό ότι η Eurobank θα προχωρήσει στο κλείσιμο ακόμη 25 καταστημάτων της, ενώ οι σχετικές πληροφορίες θέλουν και άλλες τράπεζες να είναι έτοιμες να ανακοινώσουν νέες εθελούσιες εξόδους με στόχο την περαιτέρω μείωση του προσωπικού τους. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι στον ισολογισμό του εννεαμήνου Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2021 (είναι τα τελευταία επίσημα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί) δύο από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες (Eurobank και Εθνική) εμφανίζουν κέρδη, σε αντίθεση με τις άλλες δύο (Πειραιώς και Alpha), που εμφανίζουν και πάλι ζημίες πολλών δισεκατομμυρίων.

Από το 2009, οπότε και ξεκίνησε η κρίση, τα 3.921 καταστήματα των τραπεζών έγιναν στο σύνολό τους μόλις 1.680 το 2020 σύμφωνα με τα στοιχεία της  Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών. Και οι 63.342 εργαζόμενοι του 2009 μειώθηκαν δραματικά, στους 33.121 (στοιχεία 31.12.2020). Σήμερα όμως τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα, μια και το 2021 υπήρξαν νέες μειώσεις και προσωπικού, και καταστημάτων.

Πλην των εμφανών αρνητικών οικονομικών επιπτώσεων από τη συρρίκνωση αυτή, υπάρχουν και σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις. Μεγάλες περιοχές της χώρας, κυρίως παραμεθόριες και νησιωτικές, είναι χωρίς τραπεζικά καταστήματα και κάποιος πρέπει να ταξιδέψει ώρες για να βρει ένα. Για τους υπερήλικες συνταξιούχους, ειδικά της νησιωτικής Ελλάδας, το πρόβλημα είναι τεράστιο. Οι καταγγελίες και η κατάθεση επίκαιρων ερωτήσεων στη Βουλή σχετικά με το θέμα γίνονται ακόμη και από κυβερνητικούς βουλευτές της περιφέρειας.

Αλλά και τα ΑΤΜ, από 7.624, είναι πλέον 5.925.  Έφτασαν στο χαμηλότερο σημείο τους το 2014, στα 5.449. Ανέβηκαν την περίοδο 2015-2018 στα 5.625 και αυξήθηκαν κι άλλο στη συνέχεια.

Κούφια θριαμβολογία

Πριν από δέκα ημέρες περίπου ο Αλέξης Πατέλης, εξ απορρήτων οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη, σχολίασε σε θριαμβευτικούς τόνους την άνοδο του Χρηματιστηρίου στο υψηλότερο σημείο του από το 2014 και το μίνι ράλι των τραπεζικών μετοχών.

Βεβαίως, στο Χρηματιστήριο ό,τι ανεβαίνει κατεβαίνει και τούμπαλιν. Κι αυτό εν μέρει επιβεβαιώθηκε τις επόμενες ημέρες, ενώ η εκτίναξη των αποδόσεων (πάνω από το 2,5%) και των spreads των ελληνικών δεκαετών ομολόγων μάλλον «χάλασαν» την εικόνα που προσπάθησε να φτιάξει ο πρωθυπουργικός σύμβουλος. Και φαίνεται ότι ανέστειλαν την όποια έκδοση νέων ομολόγων για την έξοδο της χώρας στις αγορές για δανεισμό.

Αλήθεια όμως, σε τι οφείλεται η άνοδος των τραπεζικών μετοχών για την οποία πανηγυρίζουν οι κυβερνητικοί σύμβουλοι; Στην εξυγίανσή τους μήπως;  Ή στις υψηλές αποδόσεις τους; Τα κέρδη της Εθνικής και της Eurobank στο εννεάμηνο του 2021 ήταν γνωστά εδώ και καιρό. Οι κεφαλαιακές τους αποδόσεις εξακολουθούν και είναι θλιβερές. Αρνητικές επί των (εικονικών ουσιαστικά) ιδίων κεφαλαίων τους και λίγο πάνω από το 0% επί του ενεργητικού τους. Και στο κάτω-κάτω της γραφής, η Πειραιώς έγραφε ζημίες 2,9 δισ. ευρώ και η Alpha επίσης ζημίες 2,5 δισ. ευρώ. Κι αν το δει κανείς αθροιστικά το θέμα και όχι ανά τράπεζα, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα στο εννεάμηνο του 2021 είχε συνολικά ζημίες 4,4 δισ., δηλαδή υψηλή αρνητική απόδοση ιδίων κεφαλαίων (είναι 23,7 δισ.) και αρνητική απόδοση (-1,5%) επί του ενεργητικού (ROA-Return On Asset).

Προς τι λοιπόν η άνοδος και η θριαμβολογία; Προφανώς οι γνωρίζοντες προεξοφλούν έκτακτες υψηλές προμήθειες από την πρώτη δόση των κεφαλαίων του ταμείου ανάκαμψης που παραδόθηκε ήδη στις τράπεζες με άγνωστους όρους.

Και τέλος, υπάρχει το θέμα των κεφαλαίων από τον αναβαλλόμενο φόρο που ενισχύουν εικονικά τα ίδια κεφάλαια των τραπεζών, αλλά εξαντλούνται βαθμιαία από τις μεγάλες προβλέψεις και τα κουρέματα για τα κόκκινα δάνεια.  Άρα, πέρα από τις αυξήσεις κεφαλαίου που έκαναν το 2021 Alpha και Πειραιώς (με όλα τα παρατράγουδα της ιδιωτικοποίησής της επί ζημία του Δημοσίου), γρήγορα θα χρειαστούν κι άλλα λεφτά. Οπότε…, κοντός ψαλμός αλληλούια.

avgi.gr