Τι περιλαμβάνει η εργαλειοθήκη της Κομισιόν για την ενέργεια

by/ 0 Comments / 0 View / 13/10/2021

Μαρία Ψαρά

Για πρώτη φορά ύστερα από 10 χρόνια, τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ε.Ε. είναι κατά 15% χαμηλότερα και ενώ οι Ευρωπαϊκές Αρχές καθησυχάζουν ότι ο ενεργειακός εφοδιασμός δεν διατρέχει άμεσο κίνδυνο, η ασφάλεια του εφοδιασμού και τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου πρέπει να βρίσκονται σε συνεχή παρακολούθηση.

Τα τρέχοντα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ε.Ε. είναι λίγο πάνω από το 75%. Αυτό είναι κάτω από τον μέσο όρο του 90% των τελευταίων 10 χρόνων, αλλά τα επίπεδα αποθήκευσης αυξάνονται σταθερά από το καλοκαίρι.

Γι’ αυτό σήμερα, η Κομισιόν ανακοινώνει μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας των τιμών. Στην πραγματικότητα, η Ε.Ε. προτείνει την ενεργοποίηση μέτρων που ήδη υπάρχουν στη νομοθεσία. Ρηξικέλευθες λύσεις όπως η ευρωπαϊκή αγορά ενεργειακού υλικού -όπως έγινε με τα εμβόλια- θα εξεταστούν και θα παρουσιαστούν έως τον Δεκέμβριο.

Σε σχέση με το τι αύξησε την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, η Κομισιόν είναι σαφής: οφείλεται κυρίως στην παγκόσμια ζήτηση για φυσικό αέριο, η οποία εκτοξεύεται στα ύψη, καθώς η οικονομική ανάκαμψη επιταχύνεται. Αυτή η αυξανόμενη ζήτηση δεν έχει ακόμη αντισταθμιστεί από την αύξηση της προσφοράς και οι επιπτώσεις γίνονται αισθητές όχι μόνο στην Ε.Ε. αλλά και σε άλλες περιοχές του κόσμου.

Και ποιες είναι οι ευθύνες της Ρωσίας; «Παρατηρήθηκε ότι από τη Ρωσία προέρχονται μικρότερες από τις αναμενόμενες ποσότητες φυσικού αερίου, γεγονός που κάνει την αγορά να ασφυκτιά, καθώς πλησιάζει η περίοδος θέρμανσης. Αν και έχει εκπληρώσει τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις της με τις ευρωπαϊκές ομόλογους της, η Gazprom έχει προσφέρει ελάχιστη ή καθόλου πρόσθετη δυναμικότητα για να μειώσει την πίεση στην αγορά φυσικού αερίου της Ε.Ε.», απαντά. «Η καθυστερημένη συντήρηση των υποδομών κατά τη διάρκεια της πανδημίας περιόρισε επίσης την προμήθεια φυσικού αερίου από Ρωσία και άλλους προμηθευτές».

Η Επιτροπή βρίσκεται σε διάλογο με τις κύριες χώρες παραγωγής και κατανάλωσης φυσικού αερίου για να διευκολύνει την αύξηση του εμπορίου φυσικού αερίου. Ο διάλογος αυτός με τους διεθνείς εταίρους μας αποσκοπεί στην ενίσχυση της ρευστότητας και της ευελιξίας της διεθνούς αγοράς φυσικού αερίου, ώστε να διασφαλιστεί επαρκής και ανταγωνιστική ποσότητα φυσικού αερίου προμήθειες.

Η εργαλειοθήκη βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων μέτρων

Η τρέχουσα άνοδος των τιμών απαιτεί ταχεία και συντονισμένη αντίδραση παραδέχεται η Κομισιόν, που όμως παραπέμπει στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο το οποίο «επιτρέπει στην Ε.Ε. και τα κράτη μέλη της να αναλάβουν δράση για την αντιμετώπιση των άμεσων επιπτώσεων στις καταναλωτές και τις επιχειρήσεις».

Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί σε στοχευμένα μέτρα που μπορούν να μετριάσουν γρήγορα τον αντίκτυπο των τιμών για τους ευάλωτους καταναλωτές και τις μικρές επιχειρήσεις. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να είναι εύκολα προσαρμόσιμα την άνοιξη, όταν η κατάσταση αναμένεται να σταθεροποιηθεί. Η μακροπρόθεσμη μετάβαση και επενδύσεις σε καθαρότερες πηγές ενέργειας δεν θα πρέπει να διαταραχθούν.

Άμεσα μέτρα για την προστασία των καταναλωτών και των επιχειρήσεων:

  • Παροχή επείγουσας εισοδηματικής στήριξης για τους φτωχούς ενεργειακά καταναλωτές, για παράδειγμα μέσω κουπονιών ή μερική πληρωμή λογαριασμών, η οποία μπορεί να υποστηριχθεί με τα έσοδα από το ΣΕΔΕ της Ε.Ε.
  • Να επιτραπεί η προσωρινή αναβολή πληρωμών λογαριασμών.
  • Θέσπιση διασφαλίσεων για την αποφυγή αποσυνδέσεων από το δίκτυο.
  • Να παρέχει προσωρινές, στοχευμένες μειώσεις στους φορολογικούς συντελεστές για τα ευάλωτα νοικοκυριά.
  • Να παρέχει ενισχύσεις σε εταιρείες ή βιομηχανίες, σύμφωνα με τους κανόνες της Ε.Ε. για τις κρατικές ενισχύσεις.
  • Ενίσχυση της διεθνούς ενεργειακής προσέγγισης για τη διασφάλιση της διαφάνειας, της ρευστότητας και της ευελιξίας των διεθνών αγορών.
  • Να διερευνήσει πιθανή αντι-ανταγωνιστική συμπεριφορά στην αγορά ενέργειας και να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) να ενισχύσει περαιτέρω την παρακολούθηση των εξελίξεων στην αγορά άνθρακα.
  • Να διευκολύνει την ευρύτερη πρόσβαση σε συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και να τις υποστηρίξει μέσω συνοδευτικών μέτρων.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια αποτελεί την καλύτερη ασφάλιση έναντι των σοκ των τιμών στο μέλλον και πρέπει να επιταχυνθεί. Η Ε.Ε. θα συνεχίσει να αναπτύσσει ένα αποτελεσματικό ενεργειακό σύστημα με υψηλό ποσοστό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ενώ οι φθηνότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας διαδραματίζουν αυξανόμενο ρόλο στην τροφοδοσία του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και τον καθορισμό της τιμής, άλλες πηγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αερίου, εξακολουθούν να απαιτούνται σε περιόδους υψηλότερης ζήτησης.

Σύμφωνα με τον τρέχοντα σχεδιασμό της αγοράς, το φυσικό αέριο εξακολουθεί να καθορίζει τη συνολική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας όταν αναπτύσσεται, καθώς όλοι οι παραγωγοί λαμβάνουν την ίδια τιμή για το ίδιο προϊόν (την ηλεκτρική ενέργεια) όταν αυτό εισέρχεται στο δίκτυο. Υπάρχει γενική συναίνεση ότι το σημερινό μοντέλο οριακής τιμολόγησης είναι το πιο αποτελεσματικό αλλά απαιτείται περαιτέρω ανάλυση.

Η κρίση επέστησε επίσης την προσοχή στη σημασία της αποθήκευσης για τη λειτουργία της αγοράς φυσικού αερίου της Ε.Ε. Η Ε.Ε. διαθέτει σήμερα αποθηκευτική ικανότητα για περισσότερα περισσότερο από το 20% της ετήσιας χρήσης φυσικού αερίου, αλλά δεν διαθέτουν όλα τα κράτη-μέλη εγκαταστάσεις αποθήκευσης και η χρήση τους και οι υποχρεώσεις για τη συντήρησή τους ποικίλλουν.

Μεσοπρόθεσμα μέτρα για ένα ανθρακοφόρο και ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα:

  • Ενίσχυση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ανακαινίσεις και ενεργειακή απόδοση και επιτάχυνση των δημοπρασιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των διαδικασιών αδειοδότησης.
  • Ανάπτυξη της ικανότητας αποθήκευσης ενέργειας, για την υποστήριξη του εξελισσόμενου μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των μπαταριών και υδρογόνου.
  • Να ζητηθεί από τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας (ACER) να μελετήσουν τα οφέλη και τα μειονεκτήματα του υφιστάμενου σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και να προτείνουν συστάσεις προς την Επιτροπή, κατά περίπτωση.
  • Να εξετάσει το ενδεχόμενο αναθεώρησης του κανονισμού για την ασφάλεια του ανεφοδιασμού, ώστε να διασφαλιστεί η καλύτερη χρήση και λειτουργία της αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
  • Να διερευνήσει τα πιθανά οφέλη της εθελοντικής κοινής προμήθειας αποθεμάτων φυσικού αερίου από τα κράτη-μέλη.
  • Να συσταθούν νέες διασυνοριακές περιφερειακές ομάδες κινδύνου φυσικού αερίου για την ανάλυση των κινδύνων και την παροχή συμβουλών στα κράτη μέλη σχετικά με το σχεδιασμό των εθνικών τους σχεδίων προληπτικής και έκτακτης δράσης.
  • Ενίσχυση του ρόλου των καταναλωτών στην αγορά ενέργειας, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επιλέγουν και να αλλάζουν προμηθευτές, να παράγουν τη δική τους ηλεκτρική ενέργεια και να συμμετέχουν σε ενεργειακές κοινότητες.

Τα μέτρα που ορίζονται στην εργαλειοθήκη θα συμβάλουν στην έγκαιρη αντιμετώπιση της τρέχουσας κατάστασης των τιμών της ενέργειας οι οποίες είναι συνέπεια μιας έκτακτης παγκόσμιας κατάστασης. Θα συμβάλουν επίσης σε μια οικονομικά προσιτή, δίκαιη και βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση για την Ευρώπη και σε μεγαλύτερη ενεργειακή ενεργειακή ανεξαρτησία.

Οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση δεν θα μειώσουν μόνο εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, αλλά και θα παρέχουν πιο προσιτές τιμές χονδρικής ενέργειας που είναι πιο ανθεκτικές στους περιορισμούς του παγκόσμιου εφοδιασμού. Η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια είναι η καλύτερη ασφάλιση έναντι τέτοιων κλυδωνισμών τιμών στο μέλλον και πρέπει να επιταχυνθεί, επίσης για χάρη του κλίματος.

efsyn.gr