Η ενεργειακή κρίση στο τραπέζι της Ε.Ε. μετά την άρνηση των 9 για παρεμβάσεις

by/ 0 Comments / 0 View / 26/10/2021

Μαρία Ψαρά

Η κρίση των τιμών της ενέργειας ξανά στο προσκήνιο, καθώς οι υπουργοί Ενέργειας της Ε.Ε. συνεδριάζουν εκτάκτως στο Λουξεμβούργο. Η σύνοδος, την οποία συγκάλεσε η σλοβενική προεδρία του Συμβουλίου πριν από δύο εβδομάδες, πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά τη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. που ήταν αφιερωμένη στην αύξηση του ενεργειακού κόστους.

Οι υπουργοί θα συναντηθούν πρώτα σε ανοικτή συνεδρίαση για να συζητήσουν την απάντησή τους στην «εργαλειοθήκη» μέτρων της Επιτροπής που παρουσιάστηκε νωρίτερα αυτό τον μήνα. Θα ακολουθήσει συνέντευξη Τύπου, πριν από ένα γεύμα κεκλεισμένων των θυρών, κατά τη διάρκεια του οποίου θα συζητήσουν την προμήθεια φυσικού αερίου.

Την παραμονή της συνεδρίασης, 9 χώρες, μεταξύ των οποίων η Αυστρία, η Ολλανδία, η Γερμανία, το Λουξεμβούργο και οι βόρειες χώρες και χώρες μέλη της Βαλτικής, εξέδωσαν κοινή δήλωση με την οποία αντιτίθενται στις εκκλήσεις για αναθεώρηση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ε.Ε. (με επικεφαλής την Ισπανία και τη Γαλλία) και την εμπορία εκπομπών. «Συμμεριζόμαστε την ανάλυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις αιτίες της τρέχουσας αιχμής των τιμών που έγκεινται κυρίως στην ενθαρρυντική παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη και σε περαιτέρω παράγοντες ζήτησης και προσφοράς ορυκτών καυσίμων, αλλά όχι στον σχεδιασμό των ενεργειακών αγορών της ΕΕ ή στην πολιτική για το κλίμα», έγραψαν.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, η Ισπανία εξέδωσε το δικό της λεγόμενο non paper ως απάντηση στους Βόρειους. «Κάθε αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου κατά +1 ευρώ/MWh αντιπροσωπεύει 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως σε πρόσθετο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας (…) εκτρέποντας πόρους από την ενεργειακή μετάβαση και την οικονομική ανάκαμψη και κάθε μέρα γίνεται χειρότερα», αναφέρει το ισπανικό έγγραφο.

Η Ισπανίδα υπουργός Οικολογικής Μετάβασης, Τερέσα Ριμπέρα, θα επιδιώξει και πάλι την υποστήριξη για την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των τιμών χονδρικής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας – επί του παρόντος καθορίζεται από το ακριβότερο καύσιμο που απαιτείται για την κάλυψη του τελευταίου κομματιού της ζήτησης. Αντ’ αυτού, οι τιμές θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν το μέσο μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο περιλαμβάνει φθηνότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υποστηρίζει σε ισπανική εφημερίδα. Ζητά επίσης μέτρα για να σταματήσει η κερδοσκοπία στο σύστημα εμπορίας εκπομπών ρύπων.

Αντί να αλλάξει τους κανόνες για όλους, η Ισπανία προτείνει να της επιτραπεί τουλάχιστον να τους αλλάξει προσωρινά για τον εαυτό της. «Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζουν τη διαμόρφωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας στις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στο έδαφός τους», αναφέρει η πρόταση.

Από τότε που το κόστος του φυσικού αερίου έχει απογειωθεί, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη την Ευρώπη έχει επίσης εκτοξευθεί στα ύψη, παρά το γεγονός ότι το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει μόνο το 18-20% του μείγματος ηλεκτρικής ενέργειας στην Ε.Ε. Χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, υποστήριξαν τις εκκλήσεις για μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στη σύνοδο κορυφής των ηγετών της Ε.Ε. την περασμένη εβδομάδα.

Το Παρίσι είναι ιδιαίτερα πρόθυμο να μεταρρυθμίσει το σύστημα τιμών ηλεκτρικής ενέργειας -αλλά βρίσκεται επίσης σε μοναδική θέση, καθώς το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας της Γαλλίας προέρχεται από την πυρηνική ενέργεια. Ως αποτέλεσμα του συστήματος εύρεσης τιμών της Ε.Ε., οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία έχουν αυξηθεί και ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υποστήριξε στη σύνοδο κορυφής της περασμένης εβδομάδας ότι αυτό υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών της Ε.Ε. στην Πράσινη Συμφωνία.

Διπλωμάτες από χώρες που αντιτίθενται σε μια ριζική αναθεώρηση υποστήριξαν ότι η γαλλική και η ισπανική πρόταση θα λειτουργούσε εάν υπήρχε μόνο ένας πάροχος ενέργειας -μια σπόντα για την κυρίαρχη θέση της κρατικής EDF στη Γαλλία. Ένας ιδιωτικός σταθμός παραγωγής ενέργειας θα είχε απώλειες εάν έπρεπε να αγοράζει φυσικό αέριο σε τιμές αγοράς αλλά να μεταπωλεί την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια σε μέσες τιμές σε όλη τη χώρα, υποστήριξε διπλωμάτης.

Άλλες χώρες, όπως η Πολωνία, επέρριψαν μέρος της ευθύνης για τις πρόσφατες αυξήσεις των τιμών στην πολιτική της Ε.Ε. για το κλίμα και ζήτησαν να αναθεωρηθεί η δέσμη μέτρων της Επιτροπής «Fit for 55» – ένα όχι για την Επιτροπή. Στην κοινή δήλωσή τους, οι 9 βόρειες χώρες αντιδρούν σε αυτό: «Συμφωνούμε με την Επιτροπή ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να προχωρήσει γρήγορα η επεξεργασία της δέσμης μέτρων “Fit for 55” για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Μια καλά οργανωμένη ενεργειακή μετάβαση δεν είναι η αιτία, αλλά μέρος της λύσης για να παραμείνουν οι τιμές προσιτές και προβλέψιμες».

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ε.Ε., Ζοζέπ Μπορέλ, ήταν μεταξύ εκείνων που υποστήριξαν την ισπανική θέση κατά τη διάρκεια της συζήτησης για την ενέργεια την περασμένη εβδομάδα. Ο Μπορέλ θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία της ενεργειακής πολιτικής της Ε.Ε. – ένα από τα αποτελέσματα της συνάντησής του με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν την περασμένη εβδομάδα στην Ουάσιγκτον ήταν η δέσμευση να συγκληθεί εκ νέου το Συμβούλιο Ενέργειας ΗΠΑ-Ε.Ε. το αργότερο μέχρι τις αρχές του επόμενου έτους. Οι ΗΠΑ έχουν συμφέρον ως μεγάλος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Σήμερα οι υπουργοί θα συζητήσουν, επίσης, λεπτομέρειες όπως η ανάπτυξη ενός κοινού στρατηγικού αποθέματος φυσικού αερίου ή η εθελοντική κοινή προμήθεια. Η Ελλάδα ήταν μεταξύ των χωρών που υποστήριξαν το ισπανικό αίτημα για περισσότερα αποθέματα.

Ο ρόλος της Ουκρανίας; Ο Σουηδός πρωθυπουργός Στέφαν Λέβεν σημείωσε κατά τη διάρκεια της συζήτησης της Πέμπτης ότι η Ουκρανία, η οποία διαθέτει σημαντικές υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου, προσφέρθηκε να βοηθήσει την Ευρώπη με την αποθήκευση. Το θέμα αναμένεται να τεθεί στο σημερινό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας.

efsyn.gr