Η Βαβέλ των «27» ανακυκλώνει τις προσφυγικές ροές

by/ 0 Comments / 0 View / 14/09/2021

της Μαρίας Ψαρά

Αναποτελεσματικές και ανεπαρκείς χαρακτήρισε τις ευρωπαϊκές πολιτικές για τις επιστροφές μεταναστών το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Είναι κάτι που το γνωρίζουν άλλωστε και οι ίδιοι οι μετανάστες που τελικά… ενθαρρύνονται να έρθουν στην Ευρώπη!

Είναι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τη νέα έκθεση των Ευρωπαίων ελεγκτών, που εξέτασαν τη συνεργασία της Ε.Ε. με τρίτες χώρες για την επανεισδοχή «παράτυπων» μεταναστών την περίοδο 2015-2020. Σύμφωνα με τα στοιχεία, λιγότερο από το 40% των παράτυπων μεταναστών που έχουν διαταχθεί να εγκαταλείψουν την Ε.Ε. επιστρέφουν πράγματι στη χώρα καταγωγής τους ή σε τρίτη χώρα.

«Ενας από τους βασικούς λόγους που συμβαίνει αυτό είναι επειδή δεν υπάρχει ακόμα -πέντε χρόνια μετά τη μεταναστευτική κρίση του 2015- μια κοινή μεταναστευτική πολιτική στην Ευρώπη. Υπάρχουν 27 διαφορετικές πολιτικές, όσες δηλαδή και οι χώρες της Ε.Ε.», δήλωσε ο Λίο Μπρίνκατ, μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και αρμόδιος για την έκθεση. «Οπότε υπάρχουν συμφωνίες μεταξύ κρατών-μελών και τρίτων κρατών, αλλά τελικά όλα εξαρτώνται και από τη διάθεση που δείχνουν τα τρίτα κράτη για συνεργασία».

Στην έκθεση δεν αναφέρονται συγκεκριμένες χώρες, ούτε ασκείται κριτική σε πολιτικό επίπεδο. Ωστόσο, η έκθεση αφορά σε μεγάλο βαθμό και την Τουρκία.

Πρακτικά, υπάρχουν δυσκολίες στη συνεργασία της Ε.Ε. με τις χώρες καταγωγής των μεταναστών. Η Ε.Ε. έχει ήδη συνάψει 18 νομικά δεσμευτικές συμφωνίες επανεισδοχής και έχει αρχίσει επίσημες συζητήσεις με έξι επιπλέον χώρες. Πρόσφατα, διαπραγματεύθηκε έξι μη νομικά δεσμευτικές ρυθμίσεις επιστροφής και επανεισδοχής. Ωστόσο και πάλι, τα αποτελέσματα είναι πενιχρά. Oι δράσεις της Ε.Ε. δεν είναι αρκετά εξορθολογισμένες και έτσι δεν διασφαλίζεται ότι οι τρίτες χώρες συμμορφώνονται πράγματι με τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την επανεισδοχή.

«Οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τις συμφωνίες επανεισδοχής της Ε.Ε. προσκρούουν σταθερά σε διάφορα προβληματικά ζητήματα, όπως η υποχρεωτική ενσωμάτωση της ρήτρας για τους “υπηκόους τρίτων χωρών”, στην οποία συχνά αντιτίθενται οι τρίτες χώρες», τονίζεται στην έκθεση.

Αντιθέτως, οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τις μη νομικά δεσμευτικές ρυθμίσεις επανεισδοχής έχουν μεγαλύτερη επιτυχία, κυρίως διότι είναι ευέλικτες και προσαρμόσιμες από άποψη περιεχομένου. Μία άλλη αδυναμία που τονίζεται στην έκθεση είναι η απουσία συνεργιών εντός της ίδιας της Ε.Ε.

Η Ε.Ε. δεν χρησιμοποιεί πάντοτε «ενιαία γλώσσα» όταν συνομιλεί με τρίτες χώρες, ενώ για τη διευκόλυνση των διαπραγματεύσεων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ζητά τη συστηματική συμμετοχή των βασικών κρατών-μελών. Κατά συνέπεια, υπογραμμίζουν οι ελεγκτές, ορισμένες τρίτες χώρες δεν διακρίνουν την προστιθέμενη αξία μιας ευρωπαϊκής έναντι της διμερούς συνεργασίας, ιδίως όταν επωφελούνται από γενναιόδωρες διμερείς συμφωνίες με ορισμένα κράτη- μέλη της Ε.Ε.

Οι ελεγκτές λένε ότι δεν υπάρχουν αρκετά κίνητρα για τις τρίτες χώρες ώστε να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους σχετικά με την επανεισδοχή. «Δεν φτάνουν μόνο τα χρήματα», λένε ούτε λίγο-ούτε πολύ. Μεταξύ των διαφόρων εργαλείων που έχει στη διάθεσή της η Ε.Ε., οι ελεγκτές εντόπισαν απτά αποτελέσματα μόνο για ένα εξ αυτών: την πολιτική θεωρήσεων βίζας, της οποίας οι αναθεωρημένες διατάξεις μπορεί να αποδειχθούν χρήσιμες για την ενθάρρυνση της συνεργασίας τρίτων χωρών όσον αφορά την επανεισδοχή.

efsyn.gr