Εδραιώνεται το ενεργειακό χάσμα Βορρά – Νότου

by/ 0 Comments / 5 View / 27/10/2021

Μαρία Ψαρά

Μια ακόμα μάχη κέρδισαν οι Βόρειοι στην Ε.Ε., αυτή τη φορά στο μέτωπο της ενεργειακής κρίσης. Ο ευρωπαϊκός Νότος θα υποφέρει από τις αυξομειώσεις των τιμών του φυσικού αερίου –και όχι μόνο– επειδή ακόμη μια φορά, τα κράτη-μέλη δεν κατάφεραν να συναινέσουν σε κοινό βηματισμό. Χθες, ένα ακόμα, έκτακτο αυτή τη φορά, Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας κατέληξε απλώς σε θεωρητικές αναζητήσεις και ανησυχίες. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η πυρηνική ενέργεια φαίνεται ότι κερδίζει έδαφος ως «πράσινη ενέργεια» επειδή δεν εκπέμπει ρύπους!

Οι εκπρόσωποι των χωρών συμφώνησαν σε μειώσεις φόρων και κρατικές ενισχύσεις για να διευκολύνουν τα ευάλωτα νοικοκυριά αυτόν τον χειμώνα, αλλά τα 27 κράτη-μέλη διαφωνούν για τις μακροπρόθεσμες λύσεις. Ακόμα και η συζήτηση για κοινή αγορά φυσικού αερίου που είχε αρχικά προωθήσει η Ισπανία και στην πορεία υποστηρίχθηκε από την Ελλάδα και τη Γαλλία δεν έτυχε ιδιαίτερης προσοχής.

Από την πλευρά της, η επίτροπος Ενέργειας, Κάντρι Σίμσον, δήλωσε ότι υπάρχει ανάγκη να αξιολογηθούν τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της πρότασης για κοινή αγορά φυσικού αερίου από τις χώρες της Ε.Ε. και έδωσε ως καταληκτική ημερομηνία το τέλος του χρόνου.

Η βασική διαφορά των υπουργών όμως αφορά τη μεγάλη αναμόρφωση της αγοράς ενέργειας, που υποστηρίζεται από τον Νότο και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ωστόσο, μια ομάδα 11 χωρών, συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας, της Ιρλανδίας, της Ολλανδίας και της Σουηδίας υποστηρίζουν ότι η αύξηση των τιμών είναι προσωρινή και προειδοποιούν κατά των μεταρρυθμίσεων, εκτιμώντας ότι η λογική της αγοράς είναι η καλύτερη. Είναι άλλωστε αυτό που ζητούν μετ’ επιτάσεως οι εταιρείες ενέργειας.

Επισήμως, οι υπουργοί Ενέργειας αναμένουν τις αξιολογήσεις και τις μελέτες για τη λειτουργία των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και της αγοράς δικαιωμάτων ρύπων (ETS) της Ε.Ε. Συγκεκριμένα, αναμένεται η προκαταρκτική έκθεση του Οργανισμού της Ε.Ε. για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) για την κατάσταση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και η προκαταρκτική αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) στα μέσα Νοεμβρίου για την ακεραιότητα της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα. Στην πραγματικότητα, οι 11 χώρες δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα.

Οι χώρες διαφωνούν και για το ποιες μορφές ενέργειας θεωρούνται «πράσινες». Αρκετοί υπουργοί κάλεσαν την Επιτροπή να αποσαφηνίσει τον ρόλο του φυσικού αερίου και της πυρηνικής ενέργειας στην ταξινόμηση της Ε.Ε. για βιώσιμη χρηματοδότηση.

Η πυρηνική ενέργεια, υπέρμαχος της οποίας είναι κυρίως η Γαλλία και οι… δορυφόροι της (βλ. Ελλάδα), αρχίζει να κερδίζει υποστήριξη ως «καθαρή» ενέργεια, παρά τις ανησυχίες για ένα πυρηνικό ατύχημα, αλλά και τα πυρηνικά απόβλητα.

Οι υπουργοί Ενέργειας συμφώνησαν να κάνουν απολογισμό σχετικά με την εξέλιξη των τιμών της ενέργειας τον Δεκέμβριο. Το Συμβούλιο Ενέργειας θα προετοιμάσει το έδαφος για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, όπου οι ηγέτες της Ε.Ε. θα επανέλθουν στο θέμα των τιμών της ενέργειας.

Ακραίες διακυμάνσεις στην αγορά καυσίμων και λιπαντικών

Ιλιγγο προκαλούν τα στοιχεία της Eurostat για τις αυξήσεις στις τιμές καυσίμων και λιπαντικών των μέσων μεταφοράς –κυρίως αυτοκινήτων– για τον μήνα Σεπτέμβριο. Η μέση ετήσια αύξηση στην Ε.Ε. ήταν 22,9%, τη μεγαλύτερη αύξηση κατέγραψε το Λουξεμβούργο (με 31%), τη μικρότερη η Ιρλανδία (15%), ενώ η Ελλάδα είχε μέσο πληθωρισμό καυσίμων 18,1%. Η αγορά καυσίμων και λιπαντικών χαρακτηρίστηκε από ακραίες διακυμάνσεις τιμών την τελευταία εικοσαετία, με ετήσια ποσοστά μεταβολής τιμών από -20% έως +20%.

Η πιο χαρακτηριστική ακραία διακύμανση στις τιμές των καυσίμων καταγράφηκε τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Τον Μάιο του 2020, λίγο μετά το πρώτο μεγάλο λοκντάουν της πανδημίας, οι τιμές καυσίμων και λιπαντικών έκαναν ετήσια βουτιά -20%, 16 μήνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο, κατέγραψαν άλμα 23%. Και έπεται συνέχεια, καθώς το ράλι των ενεργειακών τιμών συνεχίζεται και ο ευρωπαϊκός Βορράς δεν έχει καμιά πρόθεση να το ανακόψει…

efsyn.gr