Γνώριζαν και συγκάλυπταν τις επαναπροωθήσεις

by/ 0 Comments / 0 View / 16/07/2021

Για συγκάλυψη παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και απόκρυψη στοιχείων που αφορούν τη διερεύνηση επαναπροωθήσεων κατηγορεί ευθέως τον διευθυντή της Frontex, Φαμπρίς Λετζέρι, η Ομάδα Εργασίας για τον Ελεγχο της Frontex του Ευρωκοινοβουλίου, που παρουσίασε χτες το τελικό της πόρισμα, διαπιστώνοντας ότι η Frontex γνώριζε την παράνομη δραστηριότητα των ελληνικών αρχών στο Αιγαίο και τη συγκάλυπτε.

Αντικείμενο της Ομάδας Εργασίας που συστήθηκε στο πλαίσιο της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Εσωτερικών Υποθέσεων και Δικαιοσύνης του Ευρωκοινοβουλίου ήταν η συγκέντρωση στοιχείων για εμπλοκή της υπηρεσίας σε παράνομες επαναπροωθήσεις στα ευρωπαϊκά σύνορα, με επίκεντρο τις καταγγελίες για τις παράνομες επιχειρήσεις του Ελληνικού Λιμενικού στο Αιγαίο, που είχαν αποκαλυφθεί από τον διεθνή Τύπο το φθινόπωρο.

Το πόρισμα-κόλαφος για τη Frontex και προσωπικά για τον διευθυντή της, όπως και για τις πρακτικές της ελληνικής κυβέρνησης στα σύνορα, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «η Υπηρεσία βρήκε στοιχεία που υποστηρίζουν τις κατηγορίες για παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων σε κράτη-μέλη με τα οποία είχε αναλάβει κοινή επιχείρηση, αλλά απέτυχε να τις αντιμετωπίσει και να τις διερευνήσει κατάλληλα, ενδελεχώς και αποτελεσματικά. Ως αποτέλεσμα, η Frontex δεν εμπόδισε αυτές τις παραβιάσεις, ούτε μείωσε τον κίνδυνο μελλοντικών παραβιάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων».

Το πόρισμα καταγγέλλει τον κ. Λετζέρι ότι έθεσε στο αρχείο τη διερεύνηση των καταγγελιών για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βασισμένος στη διαβεβαίωση των ελληνικών αρχών ότι δεν υπήρξαν παραβιάσεις, διαβεβαίωση που όμως δεν ήταν αποτέλεσμα έρευνας. Αντιθέτως, το πόρισμα διαπιστώνει ότι το Ελληνικό Λιμενικό αγνόησε το αίτημα να διενεργήσει εσωτερική έρευνα και κατηγορεί τον κ. Λετζέρι ότι όχι μόνο δεν επέμεινε στο αίτημα, αλλά προχώρησε στην αρχειοθέτηση της καταγγελίας. Σε τουλάχιστον ένα περιστατικό, ο κ. Λετζέρι ζήτησε από την αξιωματούχο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Frontex «να αφαιρέσει [από τον φάκελο] όλες τις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν».

Η Ομάδα διαπιστώνει ότι συνοροφύλακες που έπρεπε να υποβάλουν μέσω της ιεραρχίας Αναφορά Σοβαρού Περιστατικού (υποβάλλεται για περιστατικά όπου παρατηρείται σοβαρή παραβίαση των πρωτοκόλλων εμπλοκής και παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων) «αποθαρρύνθηκαν να την υποβάλουν», ενώ «αξιωματικός που υπέβαλε αναφορά σοβαρού περιστατικού διατάχθηκε από το κράτος-μέλος να επιχειρήσει σε άλλο σημείο».

Το πόρισμα διαπιστώνει επίσης ότι η Frontex παραβίασε την υποχρέωσή της να πάρει υπόψη την αξιολόγηση του κινδύνου παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων όταν αποφάσιζε να στείλει δυνάμεις στα κράτη-μέλη ή να προχωρήσει στην αποστολή δύναμης ταχείας συνοριακής επέμβασης, όπως το έκανε την άνοιξη του 2020 στην Ελλάδα. Ζητά από την υπηρεσία να ξεκινήσει τις διαδικασίες αξιολόγησης των δραστηριοτήτων της στην Ελλάδα με τρόπο διαφανή, πλήρη και στον προβλεπόμενο χρόνο και να μοιραστεί τα συμπεράσματα με το Ευρωκοινοβούλιο, προκειμένου να αποφασιστεί πιθανή αναστολή ή τερματισμός της παρουσίας της στην Ελλάδα σύμφωνα με το άρθρο 46 του κανονισμού της. Το άρθρο προβλέπει ότι η Frontex δεν μπορεί να δρα σε περιοχές όπου παραβιάζονται συστηματικά τα θεμελιώδη δικαιώματα. Το αίτημα για αναστολή ή τερματισμό της αποστολής της Frontex στην Ελλάδα το επανέλαβε την περασμένη εβδομάδα η Διεθνής Αμνηστία, ενώ εκκρεμεί σχετική προσφυγή τριών οργανώσεων στο Δικαστήριο της Ε.Ε.

Η Frontex έχει αναστείλει με καθυστέρηση ετών τη δραστηριότητά της στην Ουγγαρία, φαίνεται όμως ότι συνεχίζει να υποστηρίζει τις απελάσεις που πραγματοποιεί η χώρα, κάτι για το οποίο την εγκαλεί το πόρισμα και της ζητά να τερματίσει και αυτή την επιχειρησιακή υποστήριξη.

Η Frontex κατηγορείται ούτε λίγο-ούτε πολύ ότι απέκρυψε στοιχεία από το Ευρωκοινοβούλιο και απέφυγε τον δημοκρατικό έλεγχο. «Μέχρι πρόσφατα, το Ευρωκοινοβούλιο δεν ενημερωνόταν επαρκώς για τις δραστηριότητες και τις αξιολογήσεις της Frontex, κάτι που εκτείνεται πολύ πέρα από την ενημέρωση για δημόσια διαθέσιμες εκθέσεις. Ο βαθμός εμπιστευτικότητας της Frontex εμπόδισε τον δημοκρατικό έλεγχο του Ευρωκοινοβουλίου. Ο διευθυντής προχώρησε σε γραπτές ή προφορικές δηλώσεις στο Ευρωκοινοβούλιο που δεν απηχούν την ενημέρωση που είχε τη στιγμή των δηλώσεων», αναφέρει το πόρισμα.

Ως προς την έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Frontex για την εμπλοκή της υπηρεσίας σε επαναπροωθήσεις, το πόρισμα σημειώνει σοβαρές παραλείψεις στην αξιολόγηση περιστατικών του Δ.Σ., εγκαλώντας το ότι, αν και «πήρε υπόψη πολλές αναφορές σοβαρών περιστατικών, δεν φαίνεται να τα συζήτησε ή να έβγαλε συμπεράσματα για τη συνολική εικόνα». Τη ζοφερή εικόνα συμπληρώνουν παρατηρήσεις για την καθυστέρηση του κ. Λετζέρι να τοποθετήσει έγκαιρα προσωπικό επιτήρησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων, να διορίσει αναπληρωτές διευθυντές με ανεξάρτητες εξουσίες, όπως και για την προσπάθειά του να υπονομεύσει συστηματικά την αξιωματούχο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της υπηρεσίας, αγνοώντας τις συστάσεις της και τα αιτήματα ενημέρωσης που του υπέβαλε.

Παρά τις διαπιστώσεις του, το πόρισμα δεν ζητά την παραίτηση ή την απόλυση του διευθυντή της Frontex, ενώ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ομάδα Εργασίας «δεν βρήκε πειστικές αποδείξεις για την απευθείας πραγματοποίηση επαναπροωθήσεων ή/και μαζικών απελάσεων από τη Frontex στις περιπτώσεις σοβαρών περιστατικών που μπόρεσε να διερευνήσει η Ομάδα».

Οπως καταγγέλλει η συντάκτρια του πορίσματος Τίνεκε Στρικ, ευρωβουλευτής των Πρασίνων, όπως και οι ευρωβουλευτές της Αριστεράς Κορνίλια Ερνστ και Σίρα Ρέγκο, που συμμετείχαν στην Ομάδα, το πόρισμα είναι αποτέλεσμα πολιτικών συμβιβασμών και πιέσεων εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος σε συμμαχία με την ευρωομάδα των Ακροδεξιών και των Φιλελεύθερων, που θέλησαν για πολιτικούς λόγους να μη ζητήσουν την απομάκρυνση του κ. Λετζέρι και να μην προχωρήσουν στο προφανές συμπέρασμα ότι η δραστηριότητα της Frontex μαρτυρά όχι μόνο γνώση των παραβιάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων εκ μέρους των ελληνικών αρχών αλλά και ευθεία εμπλοκή της υπηρεσίας στις παραβιάσεις.

Οι φωτογραφίες που «καίνε»

Φωτογραφία από το σκάφος εναέριας επιτήρησης της Frontex που καταγράφει επιχείρηση επαναπροώθησης του Ελληνικού Λιμενικού το βράδυ στις 18-19 Απριλίου 2020. Οπως αναφέρει το πόρισμα της Ομάδας Εργασίας του Ευρωκοινοβουλίου, ο διευθυντής της Frontex Φαμπρίς Λετζέρι ζήτησε από τις ελληνικές αρχές να διενεργήσουν εσωτερική έρευνα για το περιστατικό, χωρίς να το θέσει υπόψη του αξιωματούχου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Υπηρεσίας. Στη συνέχεια έβαλε την υπόθεση στο αρχείο, αφού αρνήθηκαν την κατηγορία για παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων, αγνοώντας το αίτημα για διενέργεια εσωτερικής έρευνας.

Efsyn.gr