Αργότερα η «θετική ατζέντα» στις ευρωτουρκικές σχέσεις

by/ 0 Comments / 2 View / 12/03/2021

Σε έναν νέο οδικό χάρτη για τις ευρωτουρκικές σχέσεις προσανατολίζονται οι συζητήσεις στην Ε.Ε. ενόψει της συνόδου κορυφής στις 25 και 26 Μαρτίου, με πολλούς ενδιάμεσους σταθμούς για να δοθεί η «θετική προοπτική» η οποία θα οδηγήσει μελλοντικά στη «θετική ατζέντα» που θέλει η Αγκυρα. Πόσο θετικό ή αρνητικό θα είναι το ευρωπαϊκό πλαίσιο θα κριθεί το δεκαήμερο που μεσολαβεί από τον 62ο γύρο των διερευνητικών επαφών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, την Τρίτη στην Αθήνα, μέχρι τη συνολική αξιολόγηση της πολιτικής Ερντογάν από τις Βρυξέλλες στις 26 Μαρτίου.

Η διπλωματική ατζέντα της Ε.Ε. περιστρέφεται και πάλι γύρω από την Τουρκία, αυτή τη φορά όμως σε ανοιχτή επικοινωνία με τις ΗΠΑ για τον συντονισμό των βημάτων, ώστε να διαμορφωθεί κοινή γραμμή προσέγγισης. Τις επόμενες ημέρες η Πορτογαλία, που ασκεί την προεδρία της Ε.Ε., αρχίζει κύκλο διαβουλεύσεων με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Τη Δευτέρα 22 Μαρτίου θα συνεδριάσει το Συμβούλιο Εξωτερικών της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες για να συζητήσει την έκθεση που καταρτίζει ο εκπρόσωπος Εξωτερικών Ζ. Μπορέλ σε συνεργασία με την Επιτροπή και την επομένη είναι προγραμματισμένη η συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ με τη συμμετοχή και του Αμερικανού υπουργού Α. Μπλίνκεν.

Σε αυτό το πλαίσιο διπλωματικών διεργασιών η συνέχιση των διερευνητικών συνομιλιών Ελλάδας-Τουρκίας πριν από τη σύνοδο της Ε.Ε. ήταν αναπόφευκτη, παρά τις προσπάθειες κωλυσιεργίας από την Αγκυρα και τις συνεχείς κατηγορίες εναντίον της Αθήνας για προκλητική συμπεριφορά.

Ηδη το παρελκυστικό παιχνίδι της Τουρκίας στο Κυπριακό, με την άρνηση συμμετοχής της Ε.Ε. στην άτυπη πενταμερή του ΟΗΕ τον Απρίλιο και παράλληλα την επιμονή στη γραμμή δύο ξεχωριστών κρατών, κόντρα και στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, λειτουργεί ανασταλτικά στη «θετική προοπτική» που θέλει η Αγκυρα και αυτό έγινε σαφές και από τον Ζ. Μπορέλ, αλλά και από την Α. Μέρκελ στη συνομιλία που είχε με τον Τ. Ερντογάν την προηγούμενη εβδομάδα.

Το στίγμα του Βερολίνου ενόψει της συνόδου κορυφής της Ε.Ε. έδωσε αναλυτικά ο υφυπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, αρμόδιος για τα ευρωπαϊκά θέματα, Μ. Ροτ, σε συνέντευξη στην Zeit-online. Αναφερόμενος στα ανοίγματα της τουρκικής ηγεσίας και τις υποσχέσεις Ερντογάν, δήλωσε επιφυλακτικός για τη «θετική ατζέντα» τονίζοντας: «Αυτά είναι καταρχήν μόνο ευχάριστα λόγια. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι οι αντίστοιχες πράξεις. Η εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης, η απλούστευση των θεωρήσεων που επιθυμεί η τουρκική κυβέρνηση δεν αποτελούν δώρα μεγαλοψυχίας. Θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένοι όροι. Το θέμα της προσέγγισης είναι στα χέρια του ίδιου του Τ. Ερντογάν και της κυβέρνησής του».

Για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις ο Μ. Ροτ ανέφερε ότι «δεν μπορούν να προχωρήσουν, αφού η τρέχουσα πολιτική Ερντογάν είναι ελλιπής ή ανεπαρκής, ιδίως στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και το μόνο θέμα που άφησε ανοιχτό για άμεση διευθέτηση είναι η συμφωνία για το προσφυγικό/μεταναστευτικό.

Η στροφή του Βερολίνου δεν είναι άσχετη με τα μηνύματα της νέας αμερικανικής ηγεσίας για την Τουρκία.

Η πρόσφατη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Α. Μπλίνκεν, στην επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων της Βουλής, αποδοκιμασίας των τουρκικών προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και η υπόμνηση της αμερικανικής θέσης για λύση του Κυπριακού εντός του πλαισίου των αποφάσεων του ΟΗΕ δεν επιτρέπουν στην Ε.Ε., τουλάχιστον στην παρούσα φάση, να δώσει πολιτικά δώρα στον Τ. Ερντογάν.

Σε εύθετο χρόνο, όπως είπε ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι σχέσεις με την Τουρκία μπορούν να γίνουν πιο παραγωγικές, επισημαίνοντας ότι «μία από τις θετικές εξελίξεις σημειώθηκε τις τελευταίες εβδομάδες με μια σημαντική μείωση της έντασης και με την Τουρκία να συνεργάζεται με την Ε.Ε. και άλλους, προσπαθώντας να προχωρήσει με έναν πιο παραγωγικό τρόπο. Είναι κάτι που το υποστηρίζουμε πολύ και θα συνεχίσουμε να βοηθούμε τα πράγματα να πάνε προς αυτή την κατεύθυνση».

Συνάντηση Δένδια-Μπλίνκεν

Στο περιθώριο του Συμβουλίου των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ αναμένεται συνάντηση του Ν. Δένδια με τον Α. Μπλίνκεν, σε συνέχεια της τηλεφωνικής συνομιλίας που είχαν οι δύο υπουργοί Εξωτερικών. Στην ατζέντα, εκτός των άλλων είναι και η ανανέωση της Συμφωνίας Συνεργασίας για την οποία οι επίσημες διαπραγματεύσεις αναμένονται το δεύτερο εξάμηνο. Για τα τρέχοντα θέματα του ΝΑΤΟ ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών θα έχει την ερχόμενη εβδομάδα επικοινωνία με τον γ.γ. Γ. Στόλτενμπεργκ.

Οσον αφορά τις σχέσεις Ουάσινγκτον-Τουρκίας και το αίτημα της Αγκυρας για συνάντηση κορυφής που επιθυμεί ο Τ. Ερντογάν, η αμερικανική πλευρά δεν δείχνει να βιάζεται, τη στιγμή που η τουρκική ηγεσία επιμένει να κρατήσει τους S-400 και κατ’ επέκταση και το χαρτί της στρατηγικής συνεργασίας με τη Μόσχα.

Το υπό διαμόρφωση σκηνικό στις σχέσεις Ε.Ε.-ΗΠΑ-Τουρκίας κάθε άλλο παρά ευνοϊκό θεωρείται από την κυβέρνηση Ερντογάν, που τους τρεις τελευταίους μήνες καλλιεργούσε συστηματικά την προοπτική ενός νέου κεφαλαίου με τις Βρυξέλλες και την Ουάσινγκτον. Και όσο αυτή η προοπτική δεν είναι ορατή, ο Τούρκος πρόεδρος στρέφεται για την αναζήτηση ερεισμάτων προς την Ανατολή, τη Ρωσία και την Κεντρική Ασία.

Η τηλεδιάσκεψη που είχε την Τετάρτη ο Τ. Ερντογάν με τον Βλ. Πούτιν για τον πυρηνικό σταθμό του Ακούγιου συνέπεσε με την περιοδεία του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου σε Ουζμπεκιστάν, Κιργιστάν και Τουρκμενιστάν, με στόχο, όπως δήλωσε, την προώθηση ενός σχήματος στρατηγικής συνεργασίας των κεντροασιατικών χωρών με την Τουρκία, τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν και σύνδεσης με την Ε.Ε. στο πεδίο των εμπορικών σχέσεων και της ενέργειας.

Efsyn.gr