Ρατσιστική βία / Σημαντικός ο αντίκτυπος της πανδημίας στην αύξηση περιστατικών στην Ελλάδα

by/ 0 Comments / 0 View / 24/04/2021

Αύξηση των περιστατικών ρατσιστικής βίας κατά προσφύγων- μεταναστών και υποστηρικτών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και μάλιστα από ολοένα περισσότερους πολίτες που συμμετείχαν σε οργανωμένες επιθέσεις, καθώς και αποκέντρωση της οργανωμένης ρατσιστικής βίας στην ελληνική περιφέρεια, κυρίως σε περιοχές όπου υπάρχουν δομές φιλοξενίας, διαπίστωσε το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας το 2020.

Το Δίκτυο αναγνωρίζει πως η νέα πραγματικότητα που έφερε η πανδημία, επηρέασε έντονα και τις καταγραφές των περιστατικών ρατσιστικής βίας. Ο περιορισμός της λειτουργίας των υπηρεσιών και των δομών των μελών του Δικτύου, καθώς και η απαγόρευση κυκλοφορίας (lockdown) διαπιστώνεται ότι είχαν αντίκτυπο στην περιορισμένη έλευση ωφελούμενων σε αυτές.

Παρά τους περιορισμούς πρόσβασης των θυμάτων στην καταγραφή, το σύνολο των καταγραφών του Δικτύου για το 2020 είναι ελαφρώς υψηλότερο από το προηγούμενο έτος (τότε είχαν καταγραφεί 100 περιστατικά) και κινείται εν γένει στα ίδια επίπεδα με τις καταγραφές του Δικτύου τα τελευταία χρόνια. Αυτό δείχνει ότι το 2020οι καταγραφές του Δικτύου αποτέλεσαν, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, την κορυφή του παγόβουνου.

Όπως επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης, το Δίκτυο κατέγραψε περιστατικά τα οποία συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την πανδημία. Οι πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο φαίνεται να γίνονται αντιληπτοί ως απειλή για τη δημόσια υγεία, ενώ διαπιστώνεται ότι οι διακρίσεις εις βάρος συγκεκριμένων στοχοποιούμενων ομάδων αναφορικά με την πρόσβασή τους σε υπηρεσίες εντατικοποιούνται.

 

Η έκφραση παρενοχλητικών συμπεριφορών, αυθαιρεσίας αλλά και βίας, με ρατσιστικό κίνητρο από εκπροσώπους της αστυνομίας, κατά τη διάρκεια ελέγχων των μέτρων περιορισμού της κυκλοφορίας, επηρεάζει σχεδόν όλες τις στοχοποιούμενες ομάδες, ενώ τα περιστατικά ρατσιστικής βίας με θύτες δημόσιους υπαλλήλους δείχνουν μια αναμενόμενη μείωση, δεδομένης της περιορισμένης λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών με φυσική παρουσία.

 

Κατά το 2020, το Δίκτυο κατέγραψε επίσης αύξηση των περιστατικών ρατσιστικής βίας, κατά προσφύγων, μεταναστών αλλά και υποστηρικτών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίοι στοχοποιήθηκαν λόγω της σύνδεσής τους με τις παραπάνω ομάδες. Ενώ το 2019 τα περιστατικά κατά αυτών των ομάδων έφταναν τα 51, το 2020 ανήλθαν σε 74.

 

Η ανά διαστήματα όξυνση των περιστατικών αυτών συνδέεται άρρηκτα με τη θεσμική στοχοποίηση προσφύγων, μεταναστών και υποστηρικτών. Παράλληλα όμως, ο ευρύτερος περιορισμός της κυκλοφορίας του προσφυγικού πληθυσμού στον δημόσιο χώρο, στο πλαίσιο μέτρων που υιοθετήθηκαν με αφορμή την πανδημία, σε συνδυασμό με τη μείωση των ροών και του εν λόγω πληθυσμού, φαίνεται να συμβάλλει στη μη ορατότητα της συγκεκριμένης στοχοποιούμενης ομάδας και στον περιορισμό των καταγεγραμμένων περιστατικών εις βάρος τους.

 

Ωστόσο τα αίτια του προβλήματος, αλλά και τα κίνητρα των θυτών φαίνεται να συνεχίζουν να υπάρχουν –ένδειξη που προκύπτει και από τη συμμετοχή των ίδιων δραστών σε πάνω από ένα καταγεγραμμένα περιστατικά (η τάση αυτή καταγράφηκε σε 21 περιστατικά, έναντι 7 που καταγράφηκαν το 2019). Ενδεικτικό των παραπάνω είναι το γεγονός ότι τα περιστατικά με θύτες πολίτες ή/και μέλη εξτρεμιστικών ομάδων, λαμβάνουν χώρα σε περιοχές που συγκεντρώνονται πρόσφυγες και μετανάστες, κυρίως περιοχές με δομές φιλοξενίας και υποδοχής, ενώ σε συγκεκριμένες περιόδους διαπιστώνεται εντατικοποίηση των περιστατικών, όπως το πρώτο τρίμηνο του 2020, καθώς και την περίοδο Σεπτεμβρίου – Οκτώβριου 2020.

 

Ενδεικτική είναι η αύξηση των περιστατικών ρατσιστικής βίας που κατέγραψε το Δίκτυο, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, στα νησιά του Αιγαίου. Ενώ από το 2015 έως το 2019 οι επιθέσεις στα νησιά του Αιγαίου στα οποία εντοπίζονται οι κύριες προσφυγικές ροές (Λέσβος, Χίος, Σάμος, Κως, Λέρος και Ρόδος) κυμαίνονται από 8% έως 20% επί του συνόλου των καταγραφών, το 2020 ξεπέρασαν το 40%.

 

Σχετικά με τα περιστατικά κατά ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, εν μέσω πανδημίας, η διασπορά των εν λόγω περιστατικών παρατηρείται σε πολύ συγκεκριμένα πεδία του δημόσιου χώρου (π.χ. πλατείες, δρόμους) σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια που η αντίστοιχη διασπορά εντοπιζόταν σε πολλά και διαφορετικά πεδία του δημόσιου χώρου.

 

Επιπλέον στοιχείο των νέων συνθηκών είναι ότι τα μισά περιστατικά κατά ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων λαμβάνουν χώρα εντός του χώρου διαμονής των θυμάτων, συνδυάζοντας την ενδοοικογενειακή βία με το ρατσιστικό κίνητρο ή στο διαδίκτυο. Συγκεκριμένα, ο εγκλεισμός στο περιβάλλον της οικίας συνδέεται στην περίπτωση των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων με έκφραση βίαιων συμπεριφορών από μέλη της οικογένειάς τους που δεν αποδέχονται τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου τους.

 

Το 2020 επιβεβαιώνεται επίσης για μια ακόμη φορά η προβληματική και έντονα παρενοχλητική μεταχείριση διεμφυλικών ατόμων από εργοδότες και συναδέλφους, δημοσίους λειτουργούς, αλλά και άγνωστους στα θύματα πολίτες, με στόχο την αμφισβήτηση του αυτοπροσδιορισμού του ατόμου. Από τις καταγραφές της χρονιάς γίνεται αντιληπτό ότι τα τρανς άτομα υφίστανται λεκτική ή άλλου τύπου βία η οποία εντατικοποιείται όσο προχωρά η φυλομετάβαση και γίνεται πιο ορατή. Παράλληλα, το Δίκτυο διαπιστώνει ότι σε σημαντικό αριθμό των περιστατικών επιθέσεων λόγω ταυτότητας φύλου τα θύματα βιώνουν ρατσιστική βία στο χώρο εργασίας τους.

Avgi.gr