Σύμπραξη τριών, άδειασμα πολλών

by/ 0 Comments / 0 View / 17/09/2021

της  Μαργαρίτας Βεργόλια

Iστορικής σημασίας και αιφνίδια -αν και «ψηνόταν» στο παρασκήνιο επί μήνες- η ανακοίνωση για το περιώνυμο από χθες σύμφωνο ασφαλείας AUKUS μεταξύ ΗΠΑ, Βρετανίας και Αυστραλίας, που έγινε μέσα στα άγρια μεσάνυχτα για την Ευρώπη, πιάνοντας το Παρίσι και τις Βρυξέλλες σε βαθύ συμμαχικό «ύπνο» και προκαλώντας τον αναμενόμενο εκνευρισμό του «ελέφαντα στο δωμάτιο», τον οποίο ουδείς εκ των άμεσα εμπλεκόμενων τριών ηγετών δεν θέλησε να κατονομάσει επίσημα: την Κίνα.

Οχι τυχαία, το Πεκίνο κατήγγειλε, διά του ΥΠΕΞ, την τριμερή συμφωνία ως «εξαιρετικά ανεύθυνη» και προϊόν «ψυχροπολεμικής νοοτροπίας», που «υπονομεύει σοβαρά την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα, εντείνει την κούρσα των εξοπλισμών και θέτει σε κίνδυνο τις διεθνείς προσπάθειες για μη διάδοση των πυρηνικών όπλων».

Κατά πολλούς αναλυτές, αντίθετα, πρόκειται για μια ρεαλιστική στροφή στρατηγικής στην «κεκαυμένη ζώνη» του Ινδικού-Ειρηνικού και στην ανάσχεση της αναδυόμενης κινεζικής υπεροχής: υπ’ αριθμόν ένα πια προτεραιότητα του Λευκού Οίκου επί προεδρίας Μπάιντεν. Και ακριβώς ως τέτοια πανηγύρισαν χθες η Ουάσινγκτον, το Λονδίνο του Brexit και η -μέχρι πρότινος επαμφοτερίζουσα απέναντι στην Κίνα- Καμπέρα την περαιτέρω σύσφιγξη των μεταξύ τους «ειδικών» σχέσεων σε μια εξίσου ειδική στρατηγική συνεργασία.

Αυτή, ανακοίνωσαν, επεκτείνεται σε διάφορους τομείς με ανταλλαγή τεχνογνωσίας και πληροφοριών σε νευραλγικούς τομείς, και δη με τη συμπαραγωγή τουλάχιστον 8 πυρηνοκίνητων υποβρυχίων για λογαριασμό της μη πυρηνικής Αυστραλίας, τα οποία δεν θα φέρουν (επισήμως) πυρηνικές κεφαλές και θα μπορούν στο μέλλον να «οργώνουν» γρήγορα, αθόρυβα και με μεγάλη ενεργειακή αυτονομία τον Ειρηνικό ως ανάχωμα στην επιθετικότητα του Πεκίνου.

Προς υλοποίηση δε του τελευταίου πρότζεκτ ο Αυστραλός πρωθυπουργός Σκοτ Μόρισον (το όνομα του οποίου μάλιστα ξέχασε κάποια στιγμή ο Τζο Μπάιντεν κατά την κοινή τηλε-συνέντευξη, με τη συμμετοχή και του Βρετανού πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον) «άδειασε» χωρίς δισταγμό τους… διδάξαντες στην πυρηνική τεχνογνωσία Γάλλους, με τους οποίους η Καμπέρα είχε κλείσει από το 2016 «χρυσό» συμβόλαιο, ύψους 56 δισεκατομμυρίων ευρώ, για την προμήθεια 12 υποβρυχίων. Και μάλιστα συμβατικών, κατά την τότε απαίτηση της Αυστραλίας, που έχει απαγορεύσει από το 1998 τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας, αλλά «κρύβει» στα υπεδάφη της τα μεγαλύτερα κοιτάσματα ουρανίου στον κόσμο.

Γαλλική οργή, ευρωπαϊκή αμηχανία

Συμμαχική «πισώπλατη μαχαιριά» και μεθοδεύσεις από την Ουάσινγκτον που θυμίζουν εποχές Τραμπ κατήγγειλε ο Γάλλος ΥΠΕΞ, Ζαν Ιβ Λε Ντριάν, αφήνοντας να φανεί ξεκάθαρα ότι το Παρίσι είχε «βαθιά μεσάνυχτα» για το θέμα.

Η νέα κρίση στις συμμαχικές σχέσεις ΗΠΑ και Γαλλίας βρέθηκε μοιραία στο επίκεντρο της χθεσινοβραδινής επίσκεψης της Γερμανίδας (απερχόμενης, εν όψει των ομοσπονδιακών εκλογών της μεθεπόμενης Κυριακής) καγκελαρίου Μέρκελ στο Ελιζέ για διαβουλεύσεις με τον (προεκλογικών ρυθμών, εν αναμονή των προεδρικών εκλογών του 2022) Γάλλο πρόεδρο Μακρόν.

Ειδικά για το Παρίσι το πλήγμα είναι πολλαπλό. Και οικονομικό, και πολιτικό, αλλά και γοήτρου εν όψει της ανάληψης της εκ περιτροπής εξάμηνης προεδρίας της Ε.Ε. από τον Ιανουάριο, βάζοντας από τώρα στην κορυφή της ατζέντας τα σχέδια για ενίσχυση του αμυντικού «βραχίονα» των «27», συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής βιομηχανίας.

Ομως το Παρίσι δεν είναι ο μοναδικός νατοϊκός σύμμαχος της Ουάσινγκτον που αφέθηκε από τις ΗΠΑ -δεύτερη φορά μετά το φιάσκο του Αφγανιστάν και το «κληροδότημα» μιας νέας προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη- να παρακολουθεί ως αμέτοχος παρατηρητής τις εξελίξεις.

Μέχρι και οι Βρυξέλλες -σημαντικός εμπορικός εταίρος του Πεκίνου- δήλωσαν πλήρη άγνοια για τα τεκταινόμενα, την επομένη μάλιστα της ετήσιας ομιλίας της Γερμανίδας προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την «Κατάσταση της Ενωσης», αλλά και ανήμερα της χθεσινής παρουσίασης της στρατηγικής της Ε.Ε. στην περιοχή Ινδίας-Ειρηνικού από τον εμφανώς αμήχανο Ζοζέπ Μπορέλ, τον επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας…

Ρευστές ισορροπίες

Ο «στενός» στα λόγια Αμερικανός νατοϊκός σύμμαχος, Τζο Μπάιντεν, είχε, αντίθετα, σηκώσει από τα τέλη της περασμένης εβδομάδας το «κόκκινο τηλέφωνο» για να ζητήσει από τον μεγάλο αντίπαλό του, τον Κινέζο πρόεδρο Σι, «υπεύθυνη διαχείριση του διμερούς ανταγωνισμού» σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.

Προτού, δε, τινάξει στον «αέρα» μια σειρά πολιτικών «ταμπού» της Αυστραλίας, ο πρωθυπουργός της Σκοτ Μόρισον φρόντισε από την πλευρά του να ενημερώσει τηλεφωνικά και υπό άκρα μυστικότητα τους περιφερειακούς συμμάχους της Καμπέρας για το «δαχτυλίδι» που αυτή θα παραλάμβανε από την Ουάσινγκτον ως η πρώτη χώρα από το 1958, με την οποία οι ΗΠΑ μοιράζονται επίσημα την πυρηνική τεχνολογία τους (όχι τυχαία η προηγούμενη ήταν η Βρετανία).

Παρά τις επισημάνσεις πάντως, διά χειλέων του ίδιου του Τζο Μπάιντεν, ότι για την υλοποίηση της AUKUS θα χρειαστεί να περάσουν τουλάχιστον 18 μήνες τριμερούς προετοιμασίας και διαβούλευσης -τυπικά στο πλαίσιο τήρησης των δεσμεύσεων περί μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων-, δεν ήταν όλες οι περιφερειακές συμμαχικές αντιδράσεις ενθουσιώδεις.

Hδη η Νέα Ζηλανδία -μέλος της λεγόμενης συμμαχίας «Five Eyes» για τη συλλογή και ανταλλαγή ευαίσθητων πληροφοριών με τις ΗΠΑ, τη Βρετανία, την Αυστραλία και τον Καναδά- ανακοίνωσε ότι θα απαγορεύσει την άδεια εισόδου στα αυστραλιανά πυρηνοκίνητα υποβρύχια στα χωρικά της ύδατα, τα οποία έχει κηρύξει από το 1985 αποπυρηνικοποιημένη ζώνη.

Η Ρωσία από την πλευρά της -που από σήμερα ζει στους ρυθμούς των δικών της βουλευτικών εκλογών, οι οποίες θα διαρκέσουν έως την Κυριακή λόγω πανδημίας- διεμήνυσε ότι θα μελετήσει το σύμφωνο AUKUS.

Από την αυτοαπομόνωση εν τω μεταξύ λόγω κρουσμάτων κορονοϊού σε άτομα του άμεσου περιβάλλοντός του, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν θα συμμετάσχει σήμερα, μέσω τηλεδιάσκεψης, στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης, που θα γίνει επίσης με τη συμμετοχή του Κινέζου προέδρου Σι, προωθώντας έτσι την περιφερειακή συνεργασία.

Εχοντας, δε, ήδη ανακοινώσει την ολοκλήρωση της κατασκευής (όχι όμως και την έναρξη λειτουργίας) του στρατηγικής σημασίας αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2 με τη Γερμανία, η Μόσχα υπενθύμισε με νόημα χθες -διά του ρωσικού ΥΠΕΞ- στο Παρίσι την ακύρωση της διμερούς συμφωνίας του 2015 για την προμήθεια δύο ελικοπτεροφόρων τύπου Mistral, στον πνεύμα πως «έχει ο καιρός γυρίσματα». Το ποια θα είναι τελικά αυτά αναμένουν λίγο-πολύ με αγωνία όλοι…

efsyn.gr