Πούτιν-Γαλλία: σχέσεις αγάπης, μίσους και χρημάτων

by/ 0 Comments / 2 View / 08/04/2022

Μανώλης Σπινθουράκης

Σύμφωνα με μαρτυρίες διπλωματών που ήταν παρόντες, το 2007 ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε πει στον Νικολά Σαρκοζί -όταν αυτός διατεινόταν ότι θα θέσει ενώπιον του G8 ζητήματα που «ενοχλούν» τη Ρωσία, όπως η δολοφονία της δημοσιογράφου Πολιτόφσκαγια- το εξής αφοπλιστικό: «Ή θα συνεχίσεις να μιλάς σε αυτόν τον τόνο και θα σε συντρίψω ή θα τον αλλάξεις και θα δεις. Μπορώ να σε κάνω βασιλιά της Ευρώπης».

Επί Πούτιν οι σχέσεις της Γαλλίας με τη Ρωσία υπήρξαν κυρίως σχέσεις αγάπης, μίσους και χρημάτων. Αγάπης περί το 2000, δηλαδή κατά τα πρώτα χρόνια της ηγεμονίας Πούτιν στη Ρωσία και προεδρίας Σιράκ στη Γαλλία. Καλύτερα δεν γινόταν. Ο νεογκολικός Ζακ Σιράκ όχι μόνο πίστευε ακράδαντα ότι η Γαλλία πρέπει πάντοτε να είναι η πλησιέστερη στη Μόσχα δυτική χώρα, αλλά ήταν και πραγματικά ρωσόφιλος. Μιλούσε ρωσικά, στα νιάτα του μετέφραζε Πούσκιν και δήλωνε πως «όσοι αρνούνται να αναγνωρίσουν το μεγαλείο της Ρωσίας και του λαού της έχουν εσφαλμένη αντίληψη του κόσμου που έρχεται».

Ο Πούτιν φρόντισε από πλευράς του να αποκτήσει η Μόσχα άγαλμα του Ντε Γκολ από γρανίτη ύψους 18 μέτρων, να παρασημοφορήσει τον Σιράκ, ο οποίος του το ανταπέδωσε κ.ο.κ. Ηταν η εποχή που η Ρωσία άρχισε να στέκεται στα πόδια της, δεν είχε πλέον ανάγκη διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια και στα ηγετικά κλιμάκια των Ηλυσίων Πεδίων όλο και περισσότεροι θυμόντουσαν πως όταν ο Σαρλ Ντε Γκολ έλεγε «η Ευρώπη στους Ευρωπαίους», στο πίσω μέρος του μυαλού του είχε μέσα και τη Μόσχα.

Ο μήνας του μέλιτος ήρθε το 2003, όταν η Γαλλία αντιτάχθηκε στην εισβολή των ΗΠΑ και της Βρετανίας στο Ιράκ. Ωστόσο οι μήνες του μέλιτος στην πολιτική σπανίως είναι μακράς διαρκείας, κυρίως δε όταν τα αντικρουόμενα συμφέροντα είναι πολύ περισσότερα από τα κοινά. Η γαλλική διπλωματία άρχισε σιγά σιγά να αντιλαμβάνεται ότι η Μόσχα είχε τη δική της ατζέντα, που δεν ήταν συμβατή με την προς Ανατολάς διεύρυνση της Ε.Ε. (και πολύ περισσότερo του ΝΑΤΟ), με αποτέλεσμα οι πάγοι σταδιακά να επιστρέψουν.

Με την αποχώρηση του Σιράκ από το γαλλικό πολιτικό προσκήνιο και την έλευση του Σαρκοζί, η επιδείνωση έλαβε και προσωπικό χαρακτήρα. Η πρώτη κατ’ ιδίαν συνάντηση Πούτιν-Σαρκοζί έγινε το καλοκαίρι του 2007, στο περιθώριο μιας συνεδρίασης του G8 στη Γερμανία. Οπως -εννιά χρόνια αργότερα -έγινε γνωστό, ο Σαρκοζί θεώρησε σκόπιμο να ξεκαθαρίσει στη συνάντηση αυτή πως εφεξής στην ατζέντα των συναντήσεων κορυφής Γαλλίας-Ρωσίας θα υπάρχουν και θέματα που «ενοχλούσαν» τον Ρώσο πρόεδρο, όπως για παράδειγμα η δολοφονία το 2006 της δημοσιογράφου Αννα Πολιτκόφσκαγια. Λαμβάνοντας στη συνέχεια τον λόγο και μετά από μια περίοδο σιωπής, ο Πούτιν ήρεμα αλλά και σε απειλητικό τόνο είπε, σύμφωνα με μαρτυρίες διπλωματών που ήταν παρόντες, τα εξής λόγια στον Σαρκοζί: «Ωραία, λοιπόν άκου: ή θα συνεχίσεις να μιλάς σε αυτόν τον τόνο και θα σε συντρίψω ή θα τον αλλάξεις και θα δεις. Μπορώ να σε κάνω βασιλιά της Ευρώπης».

Βασιλιά της Ευρώπης -ευτυχώς – δεν τον έκανε, βασιλικά όμως του φέρθηκε. Οι σχέσεις των δύο ανδρών σταδιακά εξομαλύνθηκαν, τον κάλεσε στην ντάτσα του και όταν το 2012 ο Σαρκό εγκατέλειψε την προεδρία της Γαλλίας, δεν τον άφησε παραπονεμένο. Τον διόρισε πρόεδρο της επιτροπής στρατηγικού σχεδιασμού σε μια από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες της Ρωσίας, τη Reso-Garantia, που ελέγχεται από δύο ολιγάρχες, τους Ρωσοαρμένιους αδελφούς Σεργκέι και Νικολάι Σαρκισόφ, και στην οποία η γαλλική ασφαλιστική εταιρεία Axa κατέχει ποσοστό 38,6%.

Προ εξαμήνου ο Σαρκοζί, προβλέποντας τα μαύρα σύννεφα, παραιτήθηκε από την επιτροπή σχεδιασμού αλλά δεν ξέμπλεξε, αφού, όπως έχει αποκαλύψει ο ιστότοπος Mediapart, η Οικονομική Εισαγγελία της Γαλλίας διερευνά αν υπάρχει ξέπλυμα μαύρου χρήματος στο συμβόλαιο ύψους τριών εκατ. ευρώ που συνήψε με τη Reso-Garantia.

Οταν ο Φρανσουά Ολάντ ήλθε το 2012 στην προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας, οι σχέσεις της Γαλλίας με τη Ρωσία ήταν ήδη προβληματικές, κυρίως λόγω της κρίσης στη Συρία. Η πρώτη συνάντηση των δύο ανδρών πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2013 και σίγουρα δεν ήταν τόσο κακή όσο η πρώτη συνάντηση του Πούτιν με τον Σαρκοζί, αλλά καλή δεν ήταν. Οπως δήλωσε προ ημερών ο Ολάντ, η εικόνα που αποκόμισε από την πρώτη στιγμή της συνάντησης ήταν πως ο Πούτιν έχει έμμονες ιδέες και ότι αυτό που τον ενδιαφέρει είναι η ανασύσταση της Σοβιετικής Ενωσης, όσο κι αν το αρνείται.

Οι σχέσεις των δύο ανδρών χειροτέρεψαν λόγω της ουκρανικής κρίσης και της εισβολής της Ρωσίας, το 2014, στην Κριμαία, ενώ έφτασαν στο ναδίρ τον Οκτώβριο του 2016, όταν ο Πούτιν θα ερχόταν στο Παρίσι για να εγκαινιάσουν μαζί με τον Ολάντ έναν μεγαλοπρεπή ομολογουμένως ορθόδοξο ναό, πέριξ του Πύργου του Αϊφελ.

Λίγες μέρες πριν από την επίσκεψη οι εχθροπραξίες στο Χαλέπι της Συρίας είχαν λάβει ανησυχητικές διαστάσεις και η Γαλλία είχε καταθέσει ψήφισμα στον ΟΗΕ υπέρ της άμεσης παύσης των αεροπορικών επιδρομών, το οποίο η Ρωσία απέρριψε. Υπό αυτές τις συνθήκες η προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας άφησε να εννοηθεί ότι ο Ολάντ προβληματίζεται αν θα πρέπει από κοινού με τον Πούτιν να εγκαινιάσουν τον ναό, με αποτέλεσμα το Κρεμλίνο να ανακοινώσει ότι η επίσκεψη αναβάλλεται και ότι ο πρόεδρος Πούτιν θα επισκεφθεί το Παρίσι «όταν ο Γάλλος πρόεδρος αισθανθεί πως είναι έτοιμος». Εκτοτε ο Ολάντ μάλλον αδυνατεί ακόμη και να προφέρει σωστά το όνομα του Πούτιν και συχνά-πυκνά τον αποκαλεί Βλαμινίρ.

Με τον Εμανουέλ Μακρόν, τέλος, τα πράγματα ξεκίνησαν στραβά και συνέχισαν αναλόγως. Λίγο μετά την εκλογή του στην προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας ο Μακρόν κάλεσε τον Μάιο του 2017 τον Πούτιν στο Παρίσι και δημοσίως τον κατέκρινε τόσο για την αντιδημοκρατική συμπεριφορά του στο εσωτερικό της Ρωσίας όσο και για την εμπλοκή του Sputnik και του Russia Today στη γαλλική προεκλογική καμπάνια, όπου εμμέσως πλην σαφώς υποστήριξαν τη Μαρίν Λεπέν. Το αυτί του Πούτιν δεν ίδρωσε τότε, όπως άλλωστε δεν φαίνεται να ιδρώνει ούτε σήμερα που συνεχίζει τις πολύωρες τηλεφωνικές συνομιλίες του με τον Γάλλο πρόεδρο για το Ουκρανικό. Η συνέχεια επί της οθόνης.

EFSYN.GR