Οι Χιλιανοί κατατρόπωσαν το Σύνταγμα του Πινοτσέτ

by/ Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Οι Χιλιανοί κατατρόπωσαν το Σύνταγμα του Πινοτσέτ / 4 View / 27/10/2020

Το συντριπτικό και πανηγυρικό 78% υπέρ της Συνταγματικής Μεταρρύθμισης που έβγαλαν οι κάλπες του δημοψηφίσματος στη Χιλή σημαίνει μια νέα, πραγματική μεταπολίτευση που διαγράφει την κληρονομιά-τερατούργημα του Πινοτσέτ και ανοίγει τον δρόμο για κοινωνική δικαιοσύνη. ● Πρόκειται για τη συνέχεια του ακατάπαυστου αγώνα, επί έναν χρόνο, του χιλιανού λαού ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό.

Εναν χρόνο μετά την κοινωνική εξέγερση που ξεκίνησε στις 18 Οκτωβρίου 2019, η «Χιλή ξύπνησε» -όπως δεν έπαψαν να φωνάζουν οι διαδηλωτές ακόμη και εν μέσω καραντίνας. Με ένα συντριπτικό 78% υπέρ της Συνταγματικής Μεταρρύθμισης στο δημοψήφισμα της 25ης Οκτωβρίου, οι Χιλιανοί προσδοκούν να γυρίσουν σελίδα στην ιστορία της χώρας. Αλλάζοντας εκ βάθρων το Σύνταγμα που κληροδότησε η δικτατορία του Πινοτσέτ στη μεταπολιτευτική Χιλή και διασφάλιζε το νεοφιλελεύθερο μοντέλο, την προστασία των στρατιωτικών και την κηδεμονία των δημοκρατικών θεσμών.

Το κίνημα του Οκτώβρη άσκησε τεράστια πίεση στο πολιτικό σύστημα αναγκάζοντάς το να συμφωνήσει στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος ως ένα από τα μέτρα «κοινωνικής ειρήνευσης». Ηταν ένα από τα βασικά αιτήματα των διαδηλωτών.

Γιατί η σπίθα που πυροδότησε τον ξεσηκωμό μπορεί να ήταν τα 30 πέσος της αύξησης στα εισιτήρια του μετρό, όμως η εξέγερση «δεν ήταν για τα 30 πέσος, αλλά για τα 30 χρόνια» των διαψεύσεων της ατελούς μεταπολίτευσης που εγγυήθηκε το χουντικό Σύνταγμα, όπως σχολίασε ο Ιβάν Σίλβα, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο ARCIS του Σαντιάγο. «Η επιστροφή στη δημοκρατία συνοδεύτηκε από ελπίδες για αλλαγή που τελικά δεν εκπληρώθηκαν.

Αντίθετα, αρκετές από τις νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, όπως η επιδότηση ιδιωτών για τη διαχείριση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, η ιδιωτικοποίηση του συστήματος υγείας, των συντάξεων, του νερού αλλά και το Σύνταγμα που τα κατοχύρωνε, όλα όσα θέσπισε η δικτατορία παρέμειναν σε ισχύ επί πολλά χρόνια ή και μέχρι σήμερα».

Η Χιλή έγινε έτσι μία από τις πλέον άνισες χώρες στον κόσμο, όπου το 1% του πληθυσμού κατέχει το 25% του εθνικού πλούτου. Είναι επίσης η δεύτερη χώρα στον ΟΟΣΑ με το μεγαλύτερο χάσμα εισοδημάτων ανάμεσα στο 10% των πλουσιότερων και το 10% των φτωχότερων. Οι μισοί Χιλιανοί κερδίζουν λιγότερα από 500 δολάρια τον μήνα και στο 60% των νοικοκυριών ο μισθός δεν φτάνει για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.

Αυτό είναι το σύστημα που αμφισβήτησαν οι Χιλιανοί με την ψήφο τους την περασμένη Κυριακή, σημειώνει ο ιστορικός Χοσέ Μπενγκόα και συμπληρώνει: «Ο νεοφιλελευθερισμός που εγγυάται το ισχύον Σύνταγμα εξαφάνισε κάθε τι δημόσιο κατακερματίζοντας την κοινωνία σε ομάδες που ζουν σε διαφορετικά σύμπαντα.

Τα λόγια της Σεσίλια Μορέλ, συζύγου του προέδρου Πινιέρα, όταν χαρακτήρισε την κοινωνική έκρηξη του περασμένου Οκτωβρίου “εισβολή εξωγήινων”, ανακλούν αυτή την αβυσσαλέα απόσταση των κοινωνικών τάξεων στη Χιλή. Για τις πιο εύπορες τάξεις, ο φτωχός είναι σαν να μην υπάρχει. Δεν ξέρουν τι σκέφτεται ή πώς ζει, γιατί ούτε που διασταυρώνονται με αυτόν. Είναι ένας “άλλος” τελείως άσχετος με την πραγματικότητά τους…, τον οποίο πράγματι βλέπουν σαν εξωγήινο».

«Ξαναγράφοντας το Σύνταγμα, μας δίνεται η ευκαιρία να τα αλλάξουμε όλα αυτά και να θέσουμε τα θεμέλια μιας νέας χώρας», έλεγε στο Time ο 31χρονος Χόρχε Σαρπ, που το 2016 εκλέχτηκε δήμαρχος του Βαλπαραΐσο με μια πλατφόρμα κοινωνικών κινημάτων. Το πόσο διαφορετική θα είναι αυτή η νέα χώρα θα εξαρτηθεί από τη σκληρή μάχη που θα δοθεί για το περιεχόμενο του καινούργιου θεμελιώδους νόμου της Χιλής. Γιατί μπορεί ο ζάπλουτος επιχειρηματίας πρόεδρος Πινιέρα -ο λιγότερο δημοφιλής πρόεδρος από την πτώση της δικτατορίας το 1990- να κάνει λόγο τώρα για «ενότητα», αλλά είναι τεράστια η διάσταση ανάμεσα στο τι αντιλαμβάνονται ως κράτος δικαίου αυτές οι τάξεις που ανέφερε ο Μπενγκόα και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι.

Το γεγονός ότι αυτό το κείμενο -όπως αποφάνθηκε το δημοψήφισμα- θα εκπονηθεί από μια Συντακτική Συνέλευση εκλεγμένη εξ ολοκλήρου από τον λαό είναι σίγουρα μια νίκη, λέει ο Σαρπ και προσθέτει: «Είναι ένα νέο πλαίσιο που θα μας επιτρέψει να διευρύνουμε τον δημοκρατικό ορίζοντα της κοινωνίας μέσα από την αντικατάσταση των προνομίων από δικαιώματα και από τη συμμετοχή όλων των μελών της».

Efsyn.gr