Η Ευρώπη πληρώνει τις κυρώσεις και παγώνει την πράσινη μετάβαση

by/ 0 Comments / 0 View / 14/03/2022

Ηδιαφωνία των ηγετών της Ε.Ε. να προχωρήσουν σε χρηματοδότηση από κοινό ταμείο των τεραστίων προβλημάτων που δημιουργεί η ενεργειακή κρίση με έκδοση ευρωομολόγου σηματοδοτεί και το «πάγωμα» της «πράσινης μετάβασης» – και, κατά τους πιο απαισιόδοξους, τη ματαιώνει για πολλά χρόνια. Ο σκληρός περί τη Γερμανία πυρήνας της Ευρωζώνης υπέδειξε ως λύση τη χρησιμοποίηση των κονδυλίων του ταμείου ανάκαμψης.

Στην Ελλάδα ήδη ο Χρ. Σταϊκούρας, σε τηλεδιάσκεψη που είχε με εκπροσώπους εκατό επαγγελματικών οργανώσεων, σχεδόν απέκλεισε οποιοδήποτε έκτακτο μέτρο ενίσχυσης των μικρομεσαίων από την ενεργειακή ακρίβεια και μάλιστα επιβεβαίωσε χωρίς περιστροφές ότι θα επανέλθει ο υψηλός συντελεστής ΦΠΑ στην εστίαση από τον Ιούνιο, όταν το ενεργειακό κόστος αγγίζει σχεδόν το 40% του τζίρου.

Πληθωρισμός και ΕΚΤ

Η εκτίναξη και πάλι πάνω από το 2,52% των αποδόσεων του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου την περασμένη Πέμπτη, αμέσως μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να μηδενίσει μέχρι τον προσεχή Σεπτέμβριο γενικά το πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων, ήταν μόνο μια μικρή ένδειξη για τις δυσκολίες που υπάρχουν στο ορατό μέλλον για την ελληνική οικονομία.

O συνδυασμός του υψηλού πληθωρισμού με τον πόλεμο στην Ουκρανία φαίνεται να λειτουργεί ως ιδιαίτερα αποσυνθετικός παράγοντας για την Ευρωπαϊκή  Ένωση, καθώς -μετά τις αρχικές ομόθυμες καταδίκες- δεύτερες σκέψεις που μετουσιώθηκαν πολύ γρήγορα σε πολιτικές επικράτησαν στην ευρωπαϊκή ηγεσία.

Ο Σολτς μπορεί εν θερμώ να ανακοίνωσε εξοπλισμούς 100 δισ. ευρώ -κάτι που τερματίζει το καθεστώς περιορισμένου εξοπλισμού της Γερμανίας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο-, όμως, όπως μετέδωσε το Bloomberg, ήδη το βιομηχανικό λόμπι που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό αέριο πιέζει σε πιο light στάση. Το κλείσιμο εργοστασίων που σχετίζεται με τις τιμές θα «κατέστρεφε μόνιμα τις αλυσίδες παραγωγής εντός της Γερμανίας», δήλωσε ο Ράινχολντ Φον  Έμπεν-Βούρλε, πρόεδρος της Die Familienunternehmer, η οποία αντιπροσωπεύει βιομηχανίες που απασχολούν 8 εκατομμύρια ανθρώπους στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.

Η Γαλλία ήταν από την αρχή ιδιαίτερα επιφυλακτική, καθώς μεγάλο μέρος του ρωσικού χρέους (ομόλογα) το κατέχουν γαλλικές τράπεζες (αλλά και γερμανικές και ιταλικές).

SWIFT και ρωσικά ομόλογα

Ο αποκλεισμός σε μεγάλο βαθμό της Ρωσίας από το διεθνές σύστημα διατραπεζικών πληρωμών SWIFT είχε ως αποτέλεσμα ο Πούτιν να ανταπαντήσει με ένα μέτρο που ανησύχησε ιδιαιτέρως και προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, οι τόκοι των ρωσικών δανείων σε συνάλλαγμα θα πληρώνονται σε ρούβλια εφόσον ο κάτοχος των ομολόγων αυτών έχει έδρα σε χώρα που μετέχει των αντιρωσικών κυρώσεων. Προφανώς η απόφαση αυτή εξαιρεί την Κίνα.

Αν και η δέσμευση της Gazprom και της δεύτερης σε μέγεθος εταιρείας υδρογονανθράκων Rosneft ότι θα αποπληρώσουν εταιρικά ομόλογα 1,3 και 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων αντιστοίχως καθησύχασε κάπως τις αγορές, είναι πιθανό η κίνηση Πούτιν να οδηγήσει την κήρυξη της Ρωσίας σε χρεοκοπία. Και να ανοίξει τον δρόμο για δικαστική διεκδίκηση των όποιων οφειλών της από τα παγωμένα λόγω κυρώσεων αποθεματικά της σε δυτικές τράπεζες. Η κίνηση των προαναφερθεισών εταιρειών να πληρώσουν σχετίζεται με το γεγονός ότι ακόμη εξάγουν πετρέλαιο και αέριο και πληρώνονται σε συνάλλαγμα, παρά ως κίνηση καλής θέλησης.

Πάντως, η Ρωσία έχει μικρό εξωτερικό χρέος, μόνο 18% του ΑΕΠ της, και εσωτερικά διαθέτει αποθεματικά που ξεπερνούν τα 300 δισ. δολάρια. Τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα οι κυρώσεις -παρά την αμερικανική κυρίως ρητορική περί κράτους παρία- δεν έχουν εμφανείς επιπτώσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας.

Βεβαίως, υπάρχουν κινήσεις όπως η αποχώρηση της Goldman Sachs, που κοινοποίησε ότι σχεδιάζει να κλείσει τις δραστηριότητές της στη Ρωσία ως απάντηση στην εισβολή στην Ουκρανία. Η τράπεζα έχει παρουσία στη Ρωσία τα τελευταία χρόνια, αλλά η χώρα δεν αποτελεί σημαντικό μέρος της παγκόσμιας τραπεζικής της δραστηριότητας. Στο τέλος του 2021 η συνολική έκθεση της εταιρείας στη Ρωσία ήταν 650 εκατομμύρια δολάρια, τα περισσότερα από τα οποία ήταν συνδεδεμένα με μη κρατικούς αντισυμβαλλομένους ή δανειολήπτες. «Ψιλοπράγματα» δηλαδή και για τους Αμερικανούς αλλά και τους Ρώσους…

Από την Κίνα στη… Βενεζουέλα

Η προσφυγή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα για προμήθεια πετρελαίου και η φημολογία για περιορισμό των κυρώσεων στο Ιράν δικαιώνει όσους υποστηρίζουν πως η ηθική υπόσταση της αμερικανικής πολιτικής αφορά μόνο τους αφελείς.

Στη νέα παγκόσμια εξίσωση συσχετισμών και διάταξης δυνάμεων αυτό που φαίνεται να ανησυχεί δεν είναι τα πυρηνικά της Ρωσίας (δεν είναι τρελοί οι Αμερικανοί και γι’ αυτό σταμάτησαν την αποστολή πολωνικών και όχι μόνο μαχητικών αεροπλάνων στην Ουκρανία). Είναι κυρίως η επόμενη ημέρα και ο ρόλος της Κίνας σε αυτή.  Ήδη εδώ και καιρό οι Γερμανοί και οι Γάλλοι έχουν αποκλείσει τις κινεζικές εταιρείες και τράπεζες από περαιτέρω επέκταση στην Ε.Ε., κάτι που και στην Ελλάδα σήμαινε τη διακοπή της εισαγωγής κινεζικών κεφαλαίων στον ενεργειακό και τον χρηματοπιστωτικό-ασφαλιστικό τομέα τα τελευταία χρόνια.

Προς το παρόν οι Κινέζοι ανακοίνωσαν διευκολύνσεις στις διεθνείς πληρωμές με ρούβλι ή με ρωσικό χρήμα μέσω του κινεζικού SWIFT (China Foreign Exchange Trade System). Και υπέγραψαν κατασκευή αγωγού που θα προμηθεύει σε δύο χρόνια με ρωσικό αέριο την κινεζική βιομηχανία σε ποσότητες ίσες με το 50% των εξαγομένων στην Ευρώπη.

avgi.gr