Εν αναμονή τουρκικής πρόσκλησης

by/ 0 Comments / 6 View / 02/01/2021

Αθήνα και Λευκωσία περιμένουν την εκδήλωση ενδιαφέροντος από την Αγκυρα για τις διερευνητικές επαφές που τοποθετούνται στο τελευταίο δεκαήμερο του Ιανουαρίου ● Ολες οι πλευρές έχουν στραμμένο το βλέμμα στον πρόεδρο Μπάιντεν και στην τακτική που θα ακολουθήσει στο ζήτημα των κυρώσεων προς τη γείτονα.

Σε παράλληλη τροχιά αναμένεται να κινηθούν το επόμενο διάστημα οι συνομιλίες Ελλάδας-Τουρκίας και οι συζητήσεις για το Κυπριακό. Η πρόσκληση της Αγκυρας προς την Αθήνα για τις διερευνητικές επαφές είναι θέμα ημερών και μένει να φανεί εάν ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας Μ. Τσαβούσογλου θα τηρήσει τα προσχήματα διατηρώντας το πλαίσιο του προηγούμενου γύρου που είχε διακοπεί το 2016 ή θα ακολουθήσει καινούργια τακτική, αυτή που δοκιμάζει ήδη στο ζήτημα της Κύπρου, αξιώνοντας διευθετήσεις έξω από το διεθνές πλαίσιο νομιμότητας.

 

Η ρητορική του Τούρκου προέδρου Τ. Ερντογάν αλλά και όλων των κυβερνητικών αξιωματούχων στην Αγκυρα δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια αισιοδοξίας για τη διαδικασία του διαλόγου. Ωστόσο, ούτε η Τουρκία ούτε η Ελλάδα μπορούν να αποφύγουν την έναρξη η οποία χρονικά κινείται γύρω από την ημερομηνία ανάληψης των καθηκόντων της νέας αμερικανικής κυβέρνησης υπό τον Τζο Μπάιντεν στις 20 Ιανουαρίου.

 

Για την Αγκυρα έχει σημασία να στείλει μήνυμα διαλλακτικότητας προς την Ουάσινγκτον για την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και προς την Ε.Ε., από την οποία περιμένει επίσπευση της πρωτοβουλίας Σ. Μισέλ-Ζ. Μπορέλ για τη διοργάνωση πολυμερούς διάσκεψης. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία όμως θα ήταν προτιμότερο να έχουν προηγηθεί τα πρώτα μηνύματα Μπάιντεν προς τον Ερντογάν για τον ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή.

 

 

Μήνυμα των ΗΠΑ

Οι κινήσεις του Τ. Ερντογάν σε όλα τα ανοιχτά μέτωπα που έχει η Τουρκία, από τη Λιβύη μέχρι τον Καύκασο και από τη Συρία και το Ιράκ μέχρι το Αιγαίο, δεν αφήνουν αμφιβολία για τις επιδιώξεις της τουρκικής ηγεσίας να έχει ρόλο ρυθμιστή των γεωπολιτικών εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή, ρόλος που για ορισμένες χώρες της Ε.Ε. είναι αποδεκτός, με το επιχείρημα ότι θα λειτουργήσει ανασχετικά στην επιρροή της Ρωσίας, αν και από την πορεία των πραγμάτων αυτή η εκτίμηση δεν επιβεβαιώθηκε σε καμία εστία κρίσης. Το ζήτημα είναι με ποιον τρόπο θα επιλέξει η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ επαναπροσέγγιση με την Τουρκία, διαμορφώνοντας αναλόγως το ευρύτερο πλαίσιο των αμερικανικών σχέσεων στη Μ. Ανατολή και τη Μεσόγειο.

 

Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα εκτιμούν ότι εάν σταλεί ξεκάθαρο μήνυμα από τις ΗΠΑ για την αναθέρμανση του αμερικανικού ενδιαφέροντος γύρω από τη Μ. Ανατολή και τη Μεσόγειο, ο Τ. Ερντογάν θα αναγκαστεί να μετριάσει τις νεο-οθωμανικές βλέψεις του, ειδάλλως θα ρισκάρει το ενδεχόμενο μιας ανοιχτής ρήξης με τη Δύση, κάτι που είναι δύσκολο να αντέξει ο ίδιος πολιτικά και η Τουρκία οικονομικά στην κατάσταση που βρίσκεται. Ακόμη και έτσι όμως δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δόγμα της μεγάλης Τουρκίας.

 

Ο απολογισμός πεπραγμένων του Μ. Τσαβούσογλου για το 2020 ήταν αποκαλυπτικός για τον τρόπο με τον οποίο βλέπει η Αγκυρα τις εξελίξεις στη Μ. Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών έκανε λόγο για δημιουργία τετελεσμένων. Αλλά και ο ίδιος ο Τ. Ερντογάν, στην πρώτη του εμφάνιση του νέου χρόνου, χθες μετά την πρώτη προσευχή, αναφέρθηκε στη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, λέγοντας ότι ήταν η κορωνίδα των επιτυχιών του.

 

Με αυτήν την τακτική η Τουρκία δυναμιτίζει προκαταβολικά τον διάλογο και με την Ελλάδα αλλά και για το Κυπριακό, ενώ έχει αρχίσει ήδη και το παιχνίδι της επίρριψης ευθυνών για το σχεδόν βέβαιο διπλωματικό αδιέξοδο. Οι δηλώσεις των κυβερνητικών αξιωματούχων τον προηγούμενο μήνα, ενώ εκκρεμεί η πρόσκληση διαλόγου προς την Αθήνα, παραπέμπουν σε καινούργια υβριδική μορφή πολέμου με στόχο την πολιτική αποσταθεροποίηση της Ελλάδας.

 

Οι συνεχείς δηλώσεις ενόχλησης Τούρκων αξιωματούχων για τις επισκέψεις της Προέδρου της Δημοκρατίας Κ. Σακελλαροπούλου, του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη και υπουργών αλλά και στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων στα νησιά του Αιγαίου απαντώνται από την Αθήνα με συνέχιση αυτών των επισκέψεων.

 

Πολυμερείς συμφωνίες

Εντούτοις η ένταση των τουρκικών αντιδράσεων προκαλεί προβληματισμό στην ελληνική κυβέρνηση για τις επόμενες κινήσεις της Αγκυρας. Δεν αποκλείεται επανάληψη της πίεσης με το προσφυγικό, αυτή τη φορά στο Αιγαίο, όπου εκτός των άλλων η Αγκυρα απαιτεί επανακαθορισμό της ζώνης ευθύνης για επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

 

Τις προσεχείς ημέρες αναμένεται επικοινωνία του Κυρ. Μητσοτάκη με τον Πορτογάλο ομόλογό του Αντ. Κόστα, ο οποίος πήρε τη σκυτάλη της προεδρίας της Ε.Ε. από τη Γερμανία και θα προετοιμάσει τη σύνοδο του Μαρτίου. Παράλληλα με την προσπάθεια στην Ευρώπη ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας συνεχίζει τις πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των πολυμερών συμφωνιών στη Μ. Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο και τις παραμονές Πρωτοχρονιάς είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Κύπριο ομόλογό του Ν. Χριστοδουλίδη και τους υπουργούς Εξωτερικών της Αιγύπτου, των ΗΑΕ, της Αλβανίας και της Αρμενίας.

 

Από την άλλη, η Αγκυρα προσπαθεί να αναθερμάνει τις σχέσεις με το Ισραήλ και τις χώρες της Αραβικής Χερσονήσου, ποντάροντας στην αποκατάσταση των σχέσεων του συμμάχου της, Κατάρ, με τις αραβικές χώρες, οι οποίες έχουν επιβάλει από το 2017 αποκλεισμό στην Ντόχα για απόπειρα ανάμιξης στα εσωτερικά τους (Σ. Αραβία, ΗΑΕ, Μπαχρέιν και Αίγυπτος). Πώς έχουν τα πράγματα θα διαφανεί στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Συνεργασίας των Χωρών του Κόλπου την προσεχή Τρίτη.

Efsyn.gr