Διπλωματικό πόκερ Ερντογάν

by/ 0 Comments / 0 View / 17/07/2021

Τέλος στη συζήτηση για επανένωση της Κύπρου σχεδιάζει να βάλει ο Τ. Ερντογάν, με τη διήμερη επίσκεψή του στα κατεχόμενα στις 19 και 20 Ιουλίου, για την 47η επέτειο της τουρκικής εισβολής. Παρά τις συνεχείς συστάσεις της διεθνούς κοινότητας να αποφύγει κάθε μονομερή ενέργεια και κυρίως να μην προχωρήσει στο άνοιγμα της περίκλειστης Αμμοχώστου, ο πρόεδρος της Τουρκίας εμφανίζεται αποφασισμένος να εξαγγείλει πανηγυρικά νέα τετελεσμένα εις βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αδιαφορώντας για τις αποφάσεις του ΟΗΕ και τις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ και της Ε.Ε.

 

Για τη Λευκωσία είναι ξεκάθαρο ότι η Αγκυρα επιχειρεί να ανοίξει έναν νέο κύκλο έντασης, που θα λειτουργήσει ως τροχοπέδη στις πρωτοβουλίες του ΟΗΕ για επανέναρξη των συνομιλιών, με νέα άτυπη πενταμερή διάσκεψη περί τα τέλη του έτους ή αρχές του επομένου.

Η έκθεση του γ.γ. Α. Γκουτέρες για το ναυάγιο της διάσκεψης της Γενεύης, τον περασμένο Απρίλιο, θα συζητηθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας την επόμενη εβδομάδα, όμως με βάση το προσχέδιο που κυκλοφόρησε δεν επιρρίπτεται ρητά και κατηγορηματικά η ευθύνη στην τουρκική πλευρά.

Για την Αμμόχωστο επαναλαμβάνεται η δήλωση Γκουτέρες από τις 20/10/2020 για την αποφυγή μονομερών ενεργειών και η αμετάβλητη θέση του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπως αυτή αποτυπώθηκε στα ψηφίσματα για το καθεστώς της πόλης.

Η πρόκληση με το μονομερές άνοιγμα της Αμμοχώστου από την Τουρκία θα είναι ευθεία προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και αυτό, φυσικά, το μετράει η τουρκική ηγεσία. Γι’ αυτό και το μέρος που έχει επιλεγεί «πιλοτικά» βρίσκεται δίπλα στην κατοικημένη περιοχή της πόλης (και για πρακτικούς λόγους σύνδεσης με τα δίκτυα) και αποτελεί το 16% της περίκλειστης έκτασης.

Στην περίπτωση που οι διεθνείς αντιδράσεις περιοριστούν σε φραστικές αποδοκιμασίες, η εκτίμηση στη Λευκωσία είναι πως το σχέδιο θα επεκτείνεται σταδιακά, καθιστώντας μάταιη κάθε συζήτηση για το εδαφικό και τις περιουσίες των νόμιμων ιδιοκτητών.

Η κυβέρνηση Αναστασιάδη έχει εξετάσει με τη Γενική Εισαγγελία το πλέγμα των νομικών μέτρων που έχει στη διάθεσή της, ωστόσο οι διεθνείς προσφυγές (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, Συμβούλιο της Ευρώπης ή ακόμη και στη Χάγη) εκτιμάται ότι θα είναι χρονοβόρες. Στο πολιτικό πεδίο, ο πρώτος στόχος της Λευκωσίας είναι να αναθερμάνει το διεθνές ενδιαφέρον για το Κυπριακό, ώστε, ακόμα και αν δεν αποτραπούν τα σχέδια Ερντογάν για άνοιγμα της Αμμοχώστου και εγκαθίδρυση βάσης για στρατιωτικά, μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Λευκόνοικο, η πίεση προς την Τουρκία να είναι αισθητή.

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Ν. Αναστασιάδης, η Βουλή της Κύπρου και η Γενική Εισαγγελία έχουν προχωρήσει σε διαβήματα και επιστολές προς κάθε κατεύθυνση, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Χριστοδουλίδης έχει ενημερώσει τους ομολόγους του των χωρών – μελών του Σ.Α. του ΟΗΕ και της Ε.Ε. για τη σημασία των νέων τουρκικών προκλήσεων.

Απειλή βέτο

Ως πρώτη κίνηση αντίδρασης στις εξαγγελίες Ερντογάν για την Αμμόχωστο αποφασίστηκε στη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου της Κύπρου το αίτημα άμεσης συνεδρίασης του Συμβουλίου Εξωτερικών της Ε.Ε. Στην τελευταία συνεδρίαση του ΣΕΥ, την περασμένη Δευτέρα, ο εκπρόσωπος Εξωτερικών Ζ. Μπορέλ εξέφρασε την ελπίδα να μη χρειαστεί έκτακτη συνεδρίαση η οποία θα έχει ως αντικείμενο την κατάρτιση δέσμης κυρώσεων, τις οποίες θα πρέπει να αποφασίσει το Συμβούλιο Κορυφής.

Η γενική εκτίμηση στην κυπριακή πολιτική ηγεσία είναι ότι η Γερμανία (μαζί με την Ουγγαρία, την Ισπανία και τη Μάλτα) θα προβάλουν και πάλι αντιρρήσεις, ωστόσο, έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα, η Κύπρος θα αντιπροβάλει την απειλή βέτο στη θετική ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την Τουρκία. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι τεχνικές συνομιλίες για την τελωνειακή ένωση και τη συμφωνία για το προσφυγικό/μεταναστευτικό, δεν μπορούν να ανακληθούν, όμως ακόμα και έτσι οι σχέσεις της Ε.Ε. με την Αγκυρα θα είναι συνεχώς υπό αίρεση.

Την Τετάρτη, ο Ν. Δένδιας θα μεταβεί στην Κύπρο, μετά την επίσκεψη που θα πραγματοποιήσει στο Ισραήλ για συνομιλίες με τον Ν. Χριστοδουλίδη για τον συντονισμό των περαιτέρω διπλωματικών ενεργειών. H Αθήνα παρακολουθεί προσεκτικά τους τουρκικούς σχεδιασμούς και αναμένει ποιες θα είναι οι εξαγγελίες Ερντογάν, για την Αμμόχωστο, το Λευκόνοικο και ενδεχομένως την έναρξη νέων παράνομων ερευνών στην κυπριακή ΑΟΖ.

Αν και εκτιμάται ότι το διπλωματικό κόστος για την Τουρκία θα είναι μεγάλο, εάν ανοίξει έναν νέο κύκλο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο με επίκεντρο την Κύπρο, κάτι που διαφαίνεται και στις πρωτοβουλίες της Επιτροπής Εξωτερικών των ΗΠΑ υπό τον γερουσιαστή Μενέντεζ, τίποτε δεν αποκλείεται.

Πρόσθετος φάκελος

Αλλωστε, και οι τελευταίες δηλώσεις των αξιωματούχων στην Αγκυρα αλλά και του Ε. Τατάρ παραπέμπουν σε προσπάθεια συντήρησης της έντασης με κάθε τρόπο, όπως και το επεισόδιο που κατήγγειλε το Λιμενικό της Κύπρου για καταδίωξη περιπολικού σκάφους με πυρά από τουρκική ακταιωρό.

Οσον αφορά τον ΟΗΕ, η Λευκωσία έχει καταρτίσει πρόσθετο φάκελο των προκλητικών ενεργειών της Τουρκίας το τελευταίο διάστημα και μετά την επίσκεψη Ερντογάν και τις ανακοινώσεις του για την Αμμόχωστο εξετάζει τη δυνατότητα να ζητήσει την υπαγωγή της περίκλειστης πόλης στην ευθύνη του Οργανισμού, καθώς το άνοιγμα από την Τουρκία σηματοδοτεί ουσιαστικά αλλαγή του υφιστάμενου καθεστώτος και οδηγεί σε παράνομο εποικισμό.

Efsyn.gr