Διπλωματική ήττα της Τουρκίας

by/ 0 Comments / 1 View / 22/05/2021

Tα επίχειρα του στοιχήματος Ερντογάν στη σύγκρουση Χαμάς – Ισραήλ προσπαθεί να μετριάσει η τουρκική διπλωματία, μετά τη συμφωνία εκεχειρίας που επιτεύχθηκε ανάμεσα στις αντιμαχόμενες πλευρές με τη διαμεσολάβηση της Αιγύπτου και την υποστήριξη του Αραβικού Κόσμου, των ΗΠΑ και της Ε.Ε. Τρεις εβδομάδες πριν από το ραντεβού του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν με τον πρόεδρο της Τουρκίας στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, η ένταση στις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις έχει κλιμακωθεί ενώ και με την Ε.Ε. τα πράγματα για την Αγκυρα δεν δείχνουν καλύτερα.

 

Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση της εκεχειρίας Ισραήλ – Χαμάς, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μ. Τσαβούσογλου μιλώντας στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ στη Ν. Υόρκη εξαπέλυε δριμύτατη επίθεση κατά του Ισραήλ και καλούσε σε δράση τις μουσουλμανικές και αραβικές χώρες, ενώ αμέσως μετά, στη συνάντηση που είχε με τον γ.γ. Α. Γκουτέρες, ζητούσε τη σκληρή καταδίκη του Ισραήλ. Ακόμη και οι μουσουλμανικές χώρες, όμως, που διατηρούν στενές σχέσεις με την Τουρκία απέφυγαν το παιχνίδι της όξυνσης και προτίμησαν να συνομιλήσουν με την Αίγυπτο που ανέλαβε τον ρόλο της διαμεσολάβησης.

Καθ’ όλη την εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Σ. Σούκρι είχε συνομιλίες με τους ομολόγους του όλων των αραβικών χωρών και του Κατάρ, που υποστηρίζει τη Χαμάς έναντι της Φατάχ, αλλά και του Πακιστάν που αρχικά είχε συνταχθεί με την Τουρκία. Η αναφορά του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν στον ρόλο του Καΐρου και του προέδρου Αλ Σίσι, με τον οποίο είχε επικοινωνία λίγο πριν από την ανακοίνωση της εκεχειρίας, έφερε την Αίγυπτο σε θέση εγγυητή της συμφωνίας.

Η μόνη χώρα της περιοχής που δεν είχε καμία επικοινωνία με την αιγυπτιακή ηγεσία κατά το διάστημα της κρίσης ήταν η Τουρκία, αν και στις αρχές του μήνα τουρκική διπλωματική αποστολή επισκέφθηκε το Κάιρο για την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων.

Αποστάσεις απο Μέρκελ

Η εμπρηστική ρητορική του Τ. Ερντογάν εναντίον του Ισραήλ έφερε την Τουρκία σε αντιπαράθεση και με το σύνολο των χωρών της Ε.Ε., ακόμη και με τη Γερμανία, που είδε με ανησυχία τα φαινόμενα αντισημιτισμού. Και η καγκελάριος Α. Μέρκελ και ο υπουργός Εξωτερικών Χ. Μάας πήραν σαφείς αποστάσεις από την Αγκυρα, ενώ ο νέος αρχηγός των Χριστιανοδημοκρατών Α. Λάσετ τόνισε σε δηλώσεις του ότι θα ζητήσει απαγόρευση των εκδηλώσεων υπό τη σημαία της Χαμάς και μαζί απαγόρευση των Γκρίζων Λύκων.

Ως προς το θέμα της τουρκικής οργάνωσης, μάλιστα, εκκρεμεί ευρωπαϊκή απόφαση για την τοποθέτησή της στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων, κάτι που προκάλεσε την αντίδραση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, αμέσως μετά την απόρριψη του ψηφίσματος της Ευρωβουλής, για αναστολή των ενταξιακών συνομιλιών.

Υπό αυτές τις συνθήκες η σύνοδος κορυφής της Ε.Ε. στις 24-25 Ιουνίου, όπου το θέμα της Τουρκίας βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας, καθίσταται γρίφος ανεπίλυτος. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σ. Μισέλ προγραμματίζει να απευθύνει πρόσκληση στον Τ. Ερντογάν, όμως μετά τις επιθέσεις του προέδρου της Τουρκίας κατά της Ε.Ε. και τις κατάρες στην Αυστρία, η πρόσκληση είναι υπό συζήτηση και στην καλύτερη περίπτωση θα αφορά μόνο την ανανέωση της Δήλωσης του 2016 για το Προσφυγικό. Η λεγόμενη θετική ατζέντα πάει προς νέα αναβολή, για το επόμενο εξάμηνο της προεδρίας της Σλοβενίας ή το μεθεπόμενο, όταν την προεδρία της Ε.Ε. θα έχει η Γαλλία, ενδεχόμενο που θέλει να αποφύγει με κάθε τρόπο η Αγκυρα.

Το πλέγμα των σχέσεων της Τουρκίας με την Ε.Ε. γίνεται ολοένα και δυσκολότερο και μέσα σε αυτό το πλέγμα τις επόμενες ημέρες αναμένεται να φανεί πώς θα εξελιχθούν οι συνομιλίες Ελλάδας – Τουρκίας. Την προσεχή εβδομάδα θα συνεχιστεί η συζήτηση των στρατιωτικών αντιπροσωπειών για τα ΜΟΕ, με τηλεδιάσκεψη. Εκκρεμεί ο ορισμός από την πλευρά της Τουρκίας του επόμενου γύρου των διερευνητικών επαφών και της πολιτικής διαβούλευσης αλλά και η απάντηση του Μ. Τσαβούσογλου στην πρόσκληση του Ν. Δένδια να επισκεφτεί την Αθήνα.

Η πρόσκληση είναι ανοιχτή για τα τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου, όμως δεν έχει ακόμη δοθεί επίσημη απάντηση από την Αγκυρα. Το παιχνίδι των καθυστερήσεων προκαλεί όπως είναι επόμενο προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς το ενδεχόμενο μιας συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στο περιθώριο του ΝΑΤΟ στα μέσα Ιουνίου απομακρύνεται με την πάροδο του χρόνου.

Αμφιθυμικά μηνύματα

Η κυβέρνηση Ερντογάν εξακολουθεί να στέλνει αμφιθυμικά μηνύματα ενώ ο ίδιος ο πρόεδρος της Τουρκίας μοιάζει να αδυνατεί να ρίξει τους τόνους της επιθετικής πολιτικής του. Χαρακτηριστική ήταν η προχθεσινή δημόσια ομιλία του σε νέους, με την ανακοίνωση μεταφοράς πολεμικών drones στα Κατεχόμενα και την προαναγγελία επίσκεψης στις 20 Ιουλίου στην επέτειο της εισβολής στην Κύπρο, ενώ την ίδια ώρα τουρκικές διπλωματικές πηγές τον εμφανίζουν έτοιμο και για επίσκεψη στην Αθήνα για τη σύναψη μορατόριουμ.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά, εφόσον η τουρκική ηγεσία δείξει συνέπεια και συνέχεια με την αποφυγή νέων προκλήσεων.

Ο Ν. Δένδιας είχε συνομιλίες για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον αντίκτυπο στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, με τον Αμερικανό πρέσβη Τζ. Πάιατ και τον Γάλλο πρέσβη Π. Μεσονάβ. Το υπουργείο Εξωτερικών με ανακοίνωση χαιρέτισε την επίτευξη εκεχειρίας και τον καταλυτικό ρόλο της Αιγύπτου και υπογράμμισε ότι η Ελλάδα θα συνδράμει την Αίγυπτο με βοήθεια για την περίθαλψη τραυματιών από τη Γάζα.

Efsyn.gr