Βιάζεται η Τουρκία για διάλογο με τις ΗΠΑ

by/ 0 Comments / 0 View / 13/02/2021

Εντείνονται οι πιέσεις που δέχεται ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, να ξεκαθαρίσει όσο το δυνατόν γρηγορότερα τα πράγματα στις σχέσεις με τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. Η Αγκυρα εμφανίζεται τώρα έτοιμη για διάλογο σε επίπεδο κορυφής με την Ουάσινγκτον για το θέμα των S-400 και ως πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση περιμένει απάντηση στο αίτημα συνάντησης του υπουργού Εξωτερικών, Μ. Τσαβούσογλου, με τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Α. Μπλίνκεν.

Η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών ΗΠΑ και Τουρκίας αρχικά συζητούνταν να γίνει κατά την περίοδο της άτυπης πενταμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό, στις αρχές Μαρτίου, όμως η Αγκυρα θέλει επίσπευση και σύμφωνα με τον σύμβουλο του Τ. Ερντογάν, Ι. Καλίν, η συνάντηση Μπλίνκεν – Τσαβούσογλου είναι θέμα ημερών.

Στο χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει από την ανάληψη των καθηκόντων της κυβέρνησης Μπάιντεν, η ένταση όχι μόνον δεν εκτονώθηκε, όπως περίμενε η τουρκική ηγεσία, αλλά αντιθέτως προστέθηκαν και άλλα προβλήματα στη διμερή ατζέντα. Αυτή η κατάσταση επιδρά όπως είναι επόμενο και στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε., με τις Βρυξέλλες να επιδιώκουν εναρμόνιση της ευρωπαϊκής πολιτικής με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση, πριν από τη συνολική αξιολόγηση των ευρω-τουρκικών σχέσεων στη σύνοδο του Μαρτίου.

Τι ζητάει η Αγκυρα

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της τουρκικής προεδρίας, τα μείζονα θέματα στις σχέσεις με τις ΗΠΑ είναι τρία, οι S-400 και οι αμερικανικές κυρώσεις, η αμερικανική πολιτική έναντι των κουρδικών δυνάμεων στη Συρία και το Β. Ιράκ και τέλος το αίτημα έκδοσης στην Τουρκία του Φ. Γκιουλέν, o οποίος κατά τον Τ. Ερντογάν ήταν ο ενορχηστρωτής της απόπειρας πραξικοπήματος το 2016.

Από την πλευρά της Ουάσινγκτον όμως η ατζέντα δεν είναι τόσο στενή, καθώς περιλαμβάνει εκτός από τα μέτωπα της Συρίας και του Ιράκ και όλες τις άλλες εστίες κρίσης στις οποίες έχει εμπλακεί η Τουρκία, τη Λιβύη και τον Καύκασο, όπως επίσης την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και τον νέο κύκλο συνομιλιών για το Κυπριακό.

Εν ολίγοις η νέα αμερικανική κυβέρνηση απαιτεί από την Αγκυρα να αποσαφηνίσει συνολικά τον ρόλο της ως συμμάχου και εταίρου στην περιοχή της Μεσογείου και της Μ. Ανατολής. Παράλληλα επαναφέρει το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του σεβασμού των αρχών του κράτους δικαίου, προκαλώντας δυσφορία στο εσωτερικό της τουρκικής κυβέρνησης ΑΚΡ και εθνικιστών του Μ. Μπαχτσελί.

Με επιστολή τους 87 βουλευτές της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, μέλη της επιτροπής φιλίας ΗΠΑ – Τουρκίας, επέκριναν χθες την πρωτοβουλία των 54 Αμερικανών γερουσιαστών (σε σύνολο 100) οι οποίοι ζήτησαν από τον πρόεδρο Μπάιντεν να θέσει επιτακτικά στην κυβέρνηση Ερντογάν το θέμα του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στην απαντητική επιστολή οι Τούρκοι βουλευτές καταγγέλλουν τους γερουσιαστές Ρ. Γουάιντεν (από τους Δημοκρατικούς) και Μ. Ρούμπιο (από τους Ρεπουμπλικανούς) που είχαν την πρωτοβουλία ότι «δημιουργούν εσφαλμένες εντυπώσεις για την Τουρκία» και ζητούν από τη Γερουσία των ΗΠΑ να χαρακτηρίσει την οργάνωση FETO του Φ. Γκιουλέν τρομοκρατική και κατ’ επέκταση να προχωρήσει η έκδοση του ηγέτη της στην Τουρκία.

Ως προς την πολιτική της Τουρκίας έναντι των Κούρδων, το στίγμα έδωσε ο Ι. Καλίν, εγκαλώντας και πάλι τις ΗΠΑ ότι υποστηρίζουν τις κουρδικές ένοπλες δυνάμεις στη Συρία και το Β. Ιράκ, όπως και τα κουρδικά πολιτικά κόμματα που χαρακτηρίζονται από την Αγκυρα «πολιτικοί βραχίονες των τρομοκρατών». Την τελευταία εβδομάδα οι τουρκικές δυνάμεις έχουν αρχίσει νέες επιχειρήσεις εναντίον των Κούρδων στο Β. Ιράκ προκαλώντας την έντονη αντίδραση της Βαγδάτης.

O Ιρακινός υπουργός Εξωτερικών Φ. Χουσεΐν επισκέφθηκε χθες την Αθήνα για συνομιλίες με τον Ν. Δένδια, για το φόρουμ συνεργασίας Μεσογείου και Μέσης Ανατολής. Νωρίτερα ο Ν. Δένδιας είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Κύπριο ομόλογό του Ν. Χριστοδουλίδη για τον συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας ενόψει της άτυπης διάσκεψης για το Κυπριακό.

Οι διπλωματικές πρωτοβουλίες της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή και η διεξαγωγή του φόρουμ συνεργασίας προκάλεσαν εκνευρισμό στην Αγκυρα. Σε ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών αναφέρεται ότι «κανένα φόρουμ στο οποίο δεν συμμετέχουν η Τουρκία, που αποτελεί χώρα-κλειδί στην περιοχή, και οι Τουρκοκύπριοι, δεν θα πετύχει τη δημιουργία αποτελεσματικού και επιτυχημένου μηχανισμού συνεργασίας και φιλίας».

Κατηγορεί δε την Ελλάδα ότι «υπονομεύει και τις προσπάθειες της Ε.Ε. για την Ανατολική Μεσόγειο», την ώρα που η Τουρκία «προσπαθεί να δημιουργήσει μια ειλικρινή συνεργασία με την πρόταση για διεξαγωγή διεθνούς διάσκεψης» και καλεί τις χώρες που συμμετέχουν «να μην παίζουν τα παιχνίδια του ελληνο/ελληνοκυπριακού διδύμου, που στόχο έχει την καλλιέργεια μίσους και έχθρας κατά της Τουρκίας». Από την άλλη, ο Μ. Τσαβούσογλου επισκέφθηκε μετά το Κατάρ και το Ομάν, το Κουβέιτ, με στόχο την ενίσχυση των διμερών σχέσεων της Τουρκίας και τη συγκρότηση ομάδας πίεσης απέναντι στη Σ. Αραβία.

Efsyn.gr