Η Δημοκρατία των Πολιτών και η Ολιγαρχία των Μετόχων – του Γιάννη Σιώτου

by/ 0 Comments / 0 View / 24/02/2021

Η Αυστραλία δεν είναι κράτος-παρίας. Είναι μια μεγάλη χώρα με ισχυρή παρουσία στην παγκόσμια σκηνή. Βασικός πυλώνας της αμερικανικής στρατηγικής στον Ινδο-Ειρηνικό, που διατηρεί στενές εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις με την Κίνα. Θεωρείται μια σημαίνουσα «μεσαία δύναμη» και βασικός κρίκος στην αλυσίδα ισχύος στη ζώνη του Ειρηνικού, που εκπονεί και υλοποιεί προγράμματα βοήθειας των χωρών της περιοχής, σε υποδομές που ενισχύουν την αυξημένη διπλωματική και στρατιωτική παρουσία της.

 

Το Facebook ξεκίνησε προσφέροντας υπηρεσίες δικτύωσης των χρηστών του αλλά στη συνέχεια επεκτάθηκε και σε άλλες δραστηριότητες, που έφτασαν μέχρι τη Libra, μία πλατφόρμα κρυπτονομίσματος. Το Libra Association βασίζεται στην τεχνολογία blockchain, η οποία πρωτοεμφανίστηκε με το κρυπτονόμισμα Bitcoin. Στόχος του, να κατασκευάσει ένα «κατάστιχο», στο οποίο θα καταγράφεται ποιος οφείλει τι. Οι χρήστες του Libra, υποστηρίζει το Facebook, θα μπορούν να στέλνουν χρήματα σε όλο τον κόσμο τόσο εύκολα όσο στέλνουν μηνύματα και βίντεο. Στην πραγματικότητα το Facebook, ή για να το πούμε καλύτερα ο διευθύνων σύμβουλός του, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, αφού εδραίωσε την παγκόσμια πολιτική του κυριαρχία, προχωρά στην εγκαθίδρυση της οικονομικής του αυτοτέλειας.

 

Ο δαιμόνιος Ζάκερμπεργκ έλεγξε, πακετάρισε, διέδωσε την πληροφορία και στη συνέχεια αξιολόγησε χρήστες, «παραλήπτες» και «αποστολείς» και με βάση τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις του απέκλεισε κάποιους ή έδωσε απεριόριστη πρόσβαση σε κάποιους άλλους. Στην πραγματικότητα έγινε ένας μικρός «θεός» που κρατά τα κλειδιά της πόρτας του δικού του «παραδείσου» και επιλέγει ποιοι θα μπορούσαν να απολαμβάνουν τις «χάρες» του. Η φιλοδοξία του Μαρκ Ζάκερμπεργκ να «συνδέσει ολόκληρο τον κόσμο» αποδείχθηκε ότι δεν ήταν τόσο αθώα και ανιδιοτελής όσο υποστήριζε, καθώς στην πράξη φάνηκε ότι η διασύνδεση εξυπηρετούσε τα συμφέροντα, τις ιδέες και τους στόχους του ιδίου και των μεγαλομετόχων του.

Η «εφαρμογή» σύντομα μετατράπηκε σε εργαλείο πολιτικής, διευκολύνοντας δράσεις που ξεκινούσαν από τον ακτιβισμό και έφταναν μέχρι τις εκλογικές αναμετρήσεις: αραβική άνοιξη, εκλογή Τραμπ, Brexit… Πολλές φορές μάλιστα έκρινε και το αποτέλεσμα, όπως για παράδειγμα στις εκστρατείες του Brexit και του Τραμπ στις οποίες αξιοποιήθηκε το θησαυροφυλάκιο των δεδομένων σχετικά με τους χρήστες του. Ολα αυτά μετέτρεψαν το Facebook σε αξιοσέβαστο «πολιτικό μηχανισμό» και τον επικεφαλής και τους μετόχους του σε υπολογίσιμους παράγοντες της πολιτικής και της γεωπολιτικής.

Πριν από μερικές μέρες, η επιχείρηση του Ζάκερμπεργκ συγκρούστηκε με τη Δημοκρατία της Αυστραλίας με αφορμή την απόφαση της αυστραλιανής κυβέρνησης να καθιερώσει την πληρωμή αμοιβών για την αναδημοσίευση του περιεχομένου των ΜΜΕ. Το Facebook αντέδρασε, ανακοινώνοντας ότι οι Αυστραλοί δεν θα μπορούν να διαβάζουν ή να μοιράζονται ειδήσεις μέσω της πλατφόρμας του.

Εχουμε λοιπόν από τη μία πλευρά ένα κράτος με υπόσταση, δύναμη, ισχύ, θεσμούς και δομές που εξασφαλίζουν τη λογοδοσία των κυβερνώντων στους πολίτες και από την άλλη μία εταιρία που αισθάνεται ότι μπορεί να αποκτήσει τη δύναμη και την ισχύ του κράτους, χωρίς όμως να δίνει λογαριασμό σε κανέναν άλλον πέραν των μετόχων της. Και για να είμαστε δίκαιοι, δεν είναι μόνο το το Facebook που απολαμβάνει πολιτική ισχύ εξαιτίας του επιχειρηματικού αντικειμένου του. Ολες οι επιχειρήσεις που προσφέρουν υπηρεσίες «κοινωνικής δικτύωσης» τα τελευταία χρόνια έχουν αναδειχθεί σε παράγοντες που επηρεάζουν τις πολιτικές και γεωπολιτικές εξελίξεις σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Υπό το πρίσμα αυτό, ό,τι γίνεται στην Αυστραλία παραπέμπει σε μια σύγκρουση ανάμεσα στη Δημοκρατία των Πολιτών και στην Ολιγαρχία των Μετόχων και των διευθυνόντων συμβούλων. Μπορεί οι επισημάνσεις αυτές να θεωρηθεί από κάποιους ότι ενέχουν το στοιχείο της υπερβολής, αλλά, κατά την άποψή μου, αντανακλούν μια πραγματικότητα τα σημάδια της οποίας θα γίνονται όλο και πιο εμφανή τα επόμενα χρόνια.

Η Ολιγαρχία των Μετόχων, με τη βοήθεια και την επιδοκιμασία των πολιτικών, κατακτά όλο και περισσότερο «δημόσιο χώρο» και πλέον έχει τη δύναμη να σέρνει τις Δημοκρατίες στο παζάρι. Δεν είναι μόνο οι γίγαντες της ψηφιακής οικονομίας που πλέον μπορούν να απαιτούν, αλλά και πολλοί άλλοι: οι φαρμακευτικές, που έχουν κυρίαρχο ρόλο στη διαχείριση της υγείας, οι πολυεθνικές τροφίμων, οι οποίες σχεδόν ανεξέλεγκτα επιβάλλουν διατροφικά πρότυπα που ευνοούν τη διόγκωση των μη μεταδιδόμενων ασθενειών, οι μεταλλευτικές και οι πετρελαϊκές εταιρείες, που προκαλούν σχεδόν ατιμώρητες ανεπανόρθωτες ζημιές στο περιβάλλον…

Το παράδειγμα της Αυστραλίας δείχνει ότι σήμερα τα μεγαθήρια της αγοράς αισθάνονται τόσο ισχυρά ώστε περνούν από την «υπόδειξη» στην «επιβολή» των βουλήσεών τους.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

Efsyn.gr