Πέθανε ο σπουδαίος Πολωνός συνθέτης Κριστόφ Πεντερέτσκι

by/ Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Πέθανε ο σπουδαίος Πολωνός συνθέτης Κριστόφ Πεντερέτσκι / 3 View / 30/03/2020

Ο Πολωνός συνθέτης και διευθυντής ορχήστρας Κριστόφ Πεντερέτσκι πέθανε σε ηλικία 86 ετών, στη γενέτειρά του Κρακοβία.   Ο διάσημος συνθέτης κατέληξε έπειτα από μακρά ασθένεια, σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης που επικαλούνται την ένωση Λούντβιχ βαν Μπετόβεν της Κρακοβίας, την οποία ίδρυσε η σύζυγός του Ελζμπιέτα.

Από τους μεγάλους σύγχρονους συνθέτες και πλέον καινοτόμους, ο Κριστόφ Πεντερέτσκι ήταν, μεταξύ άλλων, γνωστός για τη μουσική του σε κινηματογραφικές ταινίες, καθώς και για τις συνθέσεις του «Θρηνωδία» για τα Θύματα της Χιροσίμα και «Πάθη κατά Λουκά».

Γεννήθηκε το 1933 στη νότια Πολωνία, σπούδασε μουσική στο Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας καθώς και στη Μουσική Ακαδημία της πόλης. Το όνομά του έγινε γνωστό στα τέλη της δεκαετίας του ’50, όταν παρουσίασε μερικά από τα σημαντικότερα έργα του, μεταξύ αυτών, τους «Ψαλμούς» του Δαυίδ και την προαναφερθείσα  «Θρηνωδία» για τα Θύματα της Χιροσίμα για 52 έγχορδα.

Επηρεασμένος από την αβάν γκαρντ πρωτοπορία ενός Πιερ Μπουλέζ κι ενός Τζον Κέιτζ -αλλά και των παλαιότερων Άντον Βέμπερν και Ιγκόρ Στραβίνσκι, στο ξεκίνημά του ο Πεντερέτσκι εμφάνισε πολύ επιθετικά, πειραματικά μουσικά σχήματα, σχεδόν «αντικρουόμενα» μεταξύ τους, και μια εκφραστική προσωπική σπάνιας δύναμης. Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, την εποχή που δίδασκε στο Γέιλ, ο Πεντερέτσκι άρχισε να στρέφεται προς πιο παραδοσιακές φόρμες -όπως περίπου έκανε και ο Στραβίνσκι στην ύστερη περίοδό του.

Όπως ο ίδιος είχε δηλώσει, η πρωτοποριακή μουσική των Λουίτζι Νόνο, Στοκχάουζεν κ.ά. ήταν κάτι πολύ απελευθερωτικό για τους καλλιτέχνες που ζούσαν υπό το καθεστώς του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Αργότερα, όμως, συνειδητοποίησε ότι αυτός ο «προμηθεϊκός τόνος της αβαν γκαρντ ήταν κάτι περισσότερο καταστροφικό παρά δημιουργικό».

Το 1980, ο Λεχ Βαλέσα και η Αλληλεγγύη ζήτησαν από τον Πεντερέτσκι να συνθέσει ένα έργο αφιερωμένο στους νεκρούς της από το κομμουνιστικό καθεστώς. Αποτέλεσμα αυτής της παραγγελίας ήταν το «Lacrimosa», σύνθεση που αργότερα ο Πεντερέτσκι συμπεριέλαβε στο εξαιρετικό πολωνικό «Ρέκβιεμ» (1980-84, 1993).

Η συνεισφορά του στη μουσική της Ανατολικής Ευρώπης είναι τεράστια, κι εκτός από την αβαν-γκαρντ πλευρά του που στη δεκαετίας του ’60 τον έκανε από τους πιο πρωτοπόρους συνθέτες κλασικής μουσικής, έγινε πολύ δημοφιλής τα επόμενα χρόνια και στο mainstream κοινό, πέρα από την κλασική μουσική, μέσα από Χολιγουντιανές παραγωγές, -με ταινίες όπως η «Λάμψη» του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, ο «Εξορκιστής» του Γουίλιαμ Φρίντκιν, η «Ατίθαση καρδιά» του Ντέιβιντ Λιντς, το «Κατίν» του Αντρέι Βάιντα και το «Children of Men».

Το έργο του είχε πολλούς θαυμαστές στον χώρο της ροκ και ηλεκτρονικής μουσικής, από τον Aphex Twin και τους Radiohead, μέχρι τους Swans και τους Suede.  Ο Πεντερέτσκι παρέμεινε δημιουργικός μέχρι τα 80 του και δήλωνε, μέχρι πρόσφατα, ότι «τα σχέδιά του να γράψει όπερες και νέα μουσική θα χρειαστεί μία εικοσαετία για να τα ολοκληρώσει».

naftemporiki.gr