Νέο χαστούκι από το Συμβούλιο της Ευρώπης για τις ελληνικές φυλακές

by/ Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Νέο χαστούκι από το Συμβούλιο της Ευρώπης για τις ελληνικές φυλακές / 1 View / 11/04/2020

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας καλεί την ελληνική κυβέρνηση να λάβει άμεσα μέτρα για δύο επείγοντα προβλήματα των σωφρονιστικών ιδρυμάτων: τον δραματικό υπερπληθυσμό και τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης που επικρατούν και τη συχνή άσκηση αστυνομικής κακομεταχείρισης των κρατουμένων, σε συνδυασμό με την αναποτελεσματική διερεύνηση των καταγγελιών όποτε αυτές γίνονται

Με μια εξέγερση-διαμαρτυρία στις γυναικείες φυλακές Θήβας, που ακολούθησε τον θάνατο συγκρατούμενής τους, συνέπεσε η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας (CPT) του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία δημοσιοποιήθηκε χθες μαζί με την απάντηση των ελληνικών αρχών.

Δραματικές για ακόμη μια φορά οι διαπιστώσεις της επιτροπής -που επισκέφτηκε φυλακές και αστυνομικά κρατητήρια ακριβώς πριν από ένα χρόνο, στο διάστημα 28/3 – 9/4/2019- και συνοψίζονται στον χαρακτηρισμό «δεινή κατάσταση». Αν και η επιτροπή αναγνωρίζει ότι έγιναν κάποια θετικά βήματα από την προηγούμενη επίσκεψή της το 2015, θέτει επιτακτικά δυο ζητήματα για τα οποία καλεί την πολιτεία να λάβει επείγοντα μέτρα:

• Το πρώτο είναι ο υπερπληθυσμός και η κράτηση σε συνθήκες που συνιστούν «προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας», στο οποίο οι ελληνικές αρχές απαντούν με «σύγχρονα» μέτρα αποσυμφόρησης, όπως είναι… η δημιουργία περισσότερων φυλακών. Μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση δεδομένης και της πληθυσμιακής μείωσης.

• Το δεύτερο αφορά τη «συχνή πρακτική αστυνομικής κακομεταχείρισης κρατουμένων» σε όλη την Ελλάδα και την αναποτελεσματική διερεύνηση των καταγγελιών σε βαθμό τέτοιο ώστε η έκθεση να καλεί τις ελληνικές αρχές να «διασφαλίσουν ότι όλοι οι αστυνομικοί της χώρας κατανοούν σαφώς ότι οποιαδήποτε μορφή κακής μεταχείρισης των κρατουμένων συνιστά ποινικό αδίκημα και θα διώκεται αντίστοιχα».

Διαπιστώσεις τουλάχιστον αθώες όταν το προ κορονοϊού διάστημα υπήρξαν τόσες καταγγελίες για αστυνομική κακομεταχείριση, ακόμη και των μη κρατουμένων πολιτών, που οδήγησαν στην δημιουργία ειδικής εθνικής επιτροπής για τη διερεύνησή τους. Πέραν των διαβεβαιώσεων για την εξέταση των καταγγελιών, οι ελληνικές αρχές στις απαντήσεις τους στέκονται στην επιμόρφωση των αστυνομικών υπαλλήλων μέσω σεμιναρίων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι εμπειρογνώμονες του Συμβουλίου της Ευρώπης εκθέτουν με συγκεκριμένες αναφορές την ένδεια του σωφρονιστικού συστήματος: καλούν σε επείγοντα μέτρα μείωσης του υπερπληθυσμού στις φυλακές Κορυδαλλού Ανδρών και Θεσσαλονίκης, που ξεπερνούν το 140% της χωρητικότητάς τους. Περιγράφουν τα βρώμικα στρώματα, σεντόνια και κουβέρτες, τα έντομα και την εξάπλωση της μούχλας σε τοίχους και ταβάνια στα κελιά που συνάντησαν στις περισσότερες πτέρυγες των ανδρικών φυλακών Κορυδαλλού και στις φυλακές της Νιγρίτας. Ειδικότερα για την τελευταία δεν κρύβουν τις ανησυχίες τους, καθώς αναφέρονται με τα μελανότερα χρώματα στην «ανεξέλεγκτη πειθαρχική μονάδα» που βρήκαν εν λειτουργία εκεί, κάτι το οποίο οι ελληνικές αρχές δεν διέψευσαν. Αρκέστηκαν να απαντήσουν ότι κανένας κρατούμενος δεν κρατήθηκε πειθαρχικά μετά την επίσκεψη του κλιμακίου της CPT και έπειτα. Επιπροσθέτως χαρακτηρίζουν ακατάλληλες τις συνθήκες κράτησης και στα περισσότερα αστυνομικά τμήματα που επισκέφθηκαν.

Η διαβεβαίωση ότι πολλά κελιά και κρατητήρια βάφτηκαν σίγουρα… καθησυχάζει την επιτροπή, η οποία εισηγείται «μεταρρύθμιση του σωφρονιστικού συστήματος και κατάργηση της αστυνομικής κακομεταχείρισης» ως επείγουσες προτεραιότητες.

Οπλα, βία και ανομία

Η έκθεση θίγει ακόμη την έλλειψη προσωπικού, αποδίδοντας την ανεπαρκή εγγύηση προστασίας που μπορεί να προσφέρουν στους κρατούμενους στο γεγονός ότι πολλοί από αυτούς καταφεύγουν στη δημιουργία αυτοσχέδιων όπλων, κάτι που επιβεβαιώνει ανακοίνωση του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, στις 7 του τρέχοντος μηνός, σύμφωνα με την οποία στις 639 έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας τον Μάρτιο βρέθηκαν και κατασχέθηκαν ανάμεσα σε άλλα κυρίως ουσίες και κινητά, ακόμη και δυο αυτοσχέδια τσεκούρια, καθώς και 23 μαχαίρια, 15 σουβλιά, 14 σιδερολοστοί, 7 σιδερολίμες και 7 σιδερογροθιές. Η υποστελέχωση, σύμφωνα με την έκθεση, δίνει στους κρατούμενους και όχι στους υπαλλήλους τον έλεγχο των φυλακών και επιτρέπει υψηλά επίπεδα βίας μεταξύ των κρατουμένων, εκφοβισμό στις φυλακές και μια «αίσθηση ανομίας». Επιπλέον σημειώνεται ότι «πολλά βίαια επεισόδια παρέμειναν αδήλωτα ή ακόμα και απαρατήρητα». Ολοι οι παραπάνω κίνδυνοι για την ασφάλεια των κρατουμένων συγκροτούν ίσως τον λόγο για τον τον οποίο η CPT ζητά να περιληφθεί στην εθνική στρατηγική για την αποκατάσταση του σωφρονιστικού, την οποία απαιτεί από τις ελληνικές αρχές, και η «αξιολόγηση κινδύνων και αναγκών για κάθε κρατούμενο που εισέρχεται στο σύστημα φυλακών».

Ανησυχίες διατυπώνονται επίσης για τις μεγάλες ελλείψεις στις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, όπως είναι η πρόσβαση στο σύστημα υγείας και οι ανεπαρκείς ιατρικοί έλεγχοι λόγω σοβαρών ελλείψεων προσωπικού, κάτι που η πολιτεία απαντά ότι… μελετά για τους στοιβαγμένους σε ακατάλληλες συνθήκες κρατουμένους που απαρτίζονται από άτομα 104 διαφορετικών εθνοτήτων.

Πέραν όμως της παγκοσμιοποίησης που επικρατεί στις ελληνικές φυλακές, αυτό που δεν μπορεί να αποκρυβεί είναι ότι συνιστούν ένα τριτοκοσμικό σύστημα, όπως διαφαίνεται από περιγραφές στην αναφορά του Συμβουλίου της Ευρώπης. Παρακάμπτουμε το ότι πρέπει να εξασφαλιστεί πως ο κάθε κρατούμενος οφείλει να έχει 4 τετραγωνικά κατοικήσιμου χώρου για να σταθούμε στο ενδεχομένως αυτονόητο για τον 21ο αιώνα ότι τουλάχιστον οφείλει να διαθέτει δικό του κρεβάτι, γιατί «κανένας κρατούμενος δεν θα πρέπει να κοιμάται σε ένα στρώμα στο πάτωμα. Οι φυλακισμένοι πρέπει επίσης να λαμβάνουν κατάλληλα προϊόντα υγιεινής και να έχουν τακτική πρόσβαση στο ζεστό νερό»…

efsyn.gr