Το τέλος της κομματικής δημοκρατίας στη Γερμανία – του Θεόδωρου Γεωργίου

by/ Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το τέλος της κομματικής δημοκρατίας στη Γερμανία – του Θεόδωρου Γεωργίου / 6 View / 28/02/2020

Η πολιτική απόπειρα για τη συνεργασία με το ακροδεξιό κόμμα (AfD), το οποίο τελικά εκφράζει το πνεύμα του φασισμού, δεν συνιστά «κομματικό λάθος», αλλά αντιθέτως μας οδηγεί σε βαθύτερα και ουσιαστικότερα προβλήματα, που έχουν να κάνουν τελικά με την ίδια την πολιτική αυτοσυνειδησία της γερμανικής κοινωνίας

Είναι κοινό μυστικό στην οικουμένη ότι η κοινοβουλευτική δημοκρατία δεν στέριωσε στη Γερμανία κατά τον εικοστό αιώνα. Αυτός ο ισχυρισμός δεν είναι έωλος, αλλά αντιθέτως εδράζεται σε εμπειρικά δεδομένα. Υπάρχει ως ιστορική φάση το χρονικό διάστημα μετά το τέλος του μεγάλου πολέμου, μέχρι το έτος-τομή 1989. Και αυτή η ιστορική φάση (1949-1989) έχει χαρακτηριστεί ως ο «χρυσός αιώνας» της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στη Γερμανία. Ωστόσο το ερώτημα για τον κοινοβουλευτισμό και τη δημοκρατία στη σύγχρονη γερμανική πολιτική κοινωνία παραμένει.

Η πρόσφατη αντικοινοβουλευτική ιστορία στην πρωτεύουσα της Θουριγγίας, την Ερφούρτη (Erfurt), είναι χαρακτηριστική όσον αφορά το πολιτικό ζητούμενο που έχει να κάνει με τη διακυβέρνηση. Η υπόθεση της διακυβέρνησης είναι πολιτικό έργο και εξαρτάται από τις εκάστοτε ιστορικο-κοινωνικές διαβουλεύσεις των ταξικών στρωμάτων. Γιατί και πώς συνέβη τελικά αυτό που συνέβη στη Θουριγγία θα αποφασίσουν στο πολιτικό μέλλον δύο παράγοντες: ο πρώτος είναι αυτός που θα μπορούσα να ονομάσω μετα-επίπεδο κοινοβουλευτικής αυτοσυνείδησης για τους πολίτες του κρατιδίου. Και ο δεύτερος έχει να κάνει με την ίδια τη δημοκρατία σε μια πολιτική κοινωνία (δηλαδή στη Γερμανία) η οποία εξακολουθεί, ιστορικά, να παραμένει δέσμια στο «σπήλαιο του Πλάτωνος».

Επαναδιατυπώνω την αρχική θεωρητικο-πολιτική θέση μου, η οποία δεν είναι άλλη από την εξής: η πολιτική απόπειρα για τη συνεργασία με το ακροδεξιό κόμμα (AfD), το οποίο τελικά εκφράζει το πνεύμα του φασισμού, δεν συνιστά «κομματικό λάθος», αλλά αντιθέτως μας οδηγεί σε βαθύτερα και ουσιαστικότερα προβλήματα, που έχουν να κάνουν τελικά με την ίδια την πολιτική αυτοσυνειδησία της γερμανικής κοινωνίας.

Ανακοινώνω στους αναγνώστες μας ότι είμαι επιμελής ερευνητής και για τα πολιτικά πράγματα στη Γερμανία, αλλά και για τα λογοτεχνικά αντίστοιχα. Οταν, λοιπόν, διαβάζω ότι ο Tόμας Μαν σε επιστολή του ανακοινώνει στον φιλόσοφο Aντόρνο ότι δεν θα επιστρέψει στη Γερμανία, μετά την πτώση του φασισμού, παρά μόνον εάν η Γερμανία γίνει δημοκρατικό και κοινοβουλευτικό κράτος δικαίου, τότε όλοι εμείς οι Ευρωπαίοι πολίτες, μετά τη «Θουριγγία», δεν μπορούμε να στείλουμε επιστολές στους εαυτούς μας.

Τελικά, από την ίδρυση του εθνικού γερμανικού κράτους (1871) μέχρι σήμερα (2020), θα επιθυμούσαμε όλοι να κατανοήσουμε το εξής: «Πόση κοινοβουλευτική δημοκρατία» αντέχει η πολιτική γερμανική κοινωνία. Η «περίπτωση της Θουριγγίας» δεν είναι μια μεμονωμένη πολιτική κατάσταση. Το περιώνυμο κοινοβουλευτικό κόμμα με την ονομασία Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) δεν είναι ένα απλό αντιπροσωπευτικό επεισόδιο στη μεταπολεμική πολιτική ιστορία της Γερμανίας. Συνιστά το πολιτικό συλλογικό υποσυνείδητο της σύγχρονης πολιτικής γερμανικής κοινωνίας.

Ως συμπέρασμα στα όσα αναφέρω μπορώ να πω τα εξής: Πρώτον, ότι η «περίπτωση της Θουριγγίας» δεν είναι ένα πολιτικό συμβάν χωρίς αναφορές, αλλά αντιθέτως, θέτει επί τάπητος το μείζον ζήτημα της κοινοβουλευτικής και δημοκρατικής αυτοσυνειδησίας της σύγχρονης Γερμανίας. Και δεύτερον, εάν τέτοιου τύπου πολιτικά πειράματα τίθενται σε πρακτική εφαρμογή σε διεθνές επίπεδο, τότε όλοι οι πολιτικοί επιστήμονες, όπως και οι πολιτικώς δρώντες, θα πρέπει να «κρατάμε μικρό καλάθι». Ο νεο-φασισμός στη Θουριγγία δεν ήταν πολιτικό πείραμα.