Το πολιτικό κεφάλαιο του Ευρωκομμουνισμού – του Φώτη Κουβέλη

by/ Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το πολιτικό κεφάλαιο του Ευρωκομμουνισμού – του Φώτη Κουβέλη / 65 View / 05/02/2018

Η διάσπαση του ΚΚΕ τον Φεβρουάριο του 1968 δεν προέκυψε αιφνίδια ούτε σε πολιτικό κενό. Τη δογματική προσήλωσή του στο ΚΚΣΕ και την ΕΣΣΔ, την πολιτική που οδήγησε στην ήττα του Εαμικού Κινήματος, την απόφαση για τον εμφύλιο πόλεμο και την εξέλιξή του, αμφισβητούσε σημαντική μερίδα στελεχών του ΚΚΕ αλλά και μελών και οπαδών του.

Έτσι, τα όσα συνέβησαν στη 12η Ολομέλεια του ΚΚΕ, με τη συγκεκριμένη στάση των τριών μελών του πολιτικού γραφείου (Παρτσαλίδη, Ζωγράφου, Δημητρίου), που την  κατήγγειλαν με ανοιχτή επιστολή η οποία μεταδόθηκε από το Ραδιοφωνικό Σταθμό «Φωνή της Αλήθειας», ήταν «η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι». Μπορεί στην αρχή να ξάφνιασε και να προκάλεσε αμήχανες αντιδράσεις, κυρίως στο όνομα της ενότητας, αλλά αμέσως μετά αναθέρμανε και επανέφερε ερωτήματα, διαφωνίες και αντιθέσεις για την πολιτική του ΚΚΕ και την μονολιθικότητα των ιδεολογικών του επιλογών και εξαρτήσεων.

Το πολιτικό και ιδεολογικό ρήγμα ήταν υπαρκτό από καιρό και αυτό οδήγησε στη διάσπαση. Ήταν η αντίθεση στο δογματισμό και στην εξάρτηση του κόμματος από τα σοβιετικά κέντρα εξουσίας. Ήταν η αντιπαράθεση στις πολλαπλές εκφάνσεις του σταλινισμού και στην υποκατάσταση του δημιουργικού μαρξισμού από το «μαρξισμό-λενινισμό» που επέβαλε ο σταλινισμός, με αποτέλεσμα την παραμόρφωση της ουσίας και του νοήματος του κοινωνικού μετασχηματισμού. Ήταν η από καιρό αμφισβήτηση βεβαιοτήτων και εφησυχασμών για την εξέλιξη των σοσιαλιστικών και κομμουνιστικών ιδεών και της πολιτικής που απέρρεε από αυτές.

Στην Ευρώπη είχε ήδη τεθεί, από κάποια κομμουνιστικά κόμματα, το ζήτημα της αυτονομίας τους, της μη επέμβασης στα εσωτερικά τους και της συμμετοχής τους στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα από θέση πολιτικής αυτοτέλειας. Άλλωστε, πρέπει να καταγραφεί και το ζήτημα που είχε αναδειχθεί, πριν από τη διάσπαση, για το ρόλο της ΕΔΑ και τη σχέση της με το καθοδηγητικό  κέντρο του ΚΚΕ.

Τον Αύγουστο του 1968 τα σοβιετικά τάνκς εισέβαλαν στην Πράγα και η επέμβαση στα εσωτερικά της Τσεχοσλοβακίας από την ΕΣΣΔ προκάλεσε την καταδίκη της από το «Γραφείο Εσωτερικού», αλλά και από πολλούς αριστερούς που βρίσκονταν εξόριστοι και κρατούμενοι από την δικτατορία στις φυλακές. Η διάσπαση πλέον είχε σφραγιστεί.

Τον Απρίλιο του 1969 ιδρύθηκε το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ. Αμέσως πρόταξε τον αγώνα, με ενότητα των αντιδικτατορικών δυνάμεων της χώρας, με στόχο την ανατροπή της δικτατορίας και την εγκαθίδρυση στη χώρα δημοκρατικού κοινοβουλευτισμού, προκειμένου να διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες για τις προοδευτικές δυνάμεις και το κοινωνικό κίνημα να διεκδικήσουν τον εκδημοκρατισμό της κοινωνικής και πολιτικής ζωής του τόπου, αλλά και «να ανοίξει ο δρόμος προς ριζοσπαστικότερες μεταρρυθμίσεις ανεξαρτησιακού και αντιμονοπωλιακού χαρακτήρα».

Το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ, κινούμενο στην κοίτη του ευρωκομουνισμού,  απέρριψε την ιδεολογία και το περιεχόμενο της «τριτοδιεθνιστικής» κομμουνιστικής Αριστεράς και τον «υπαρκτό σοσιαλισμό». Αναθεώρησε το εν γένει κομμουνιστικό κίνημα και βεβαιότητες που κατέρρευσαν. Δομούσε και αναδείκνυε τη σύγχρονη, ανανεωτική και δημοκρατική Αριστερά, που έχει στρατηγικό στόχο το «σοσιαλισμό με δημοκρατία, ελευθερία και ανθρώπινο πρόσωπο».

Πρότασσε τις μεταρρυθμίσεις με δημοκρατικό και κοινωνικό χαρακτήρα ως το περιεχόμενο της επαναστατικής διαδικασίας στις σύγχρονες συνθήκες. Μεταρρυθμίσεις που θα εξασφαλίζουν τη συναίνεση και την υποστήριξη της πλειονότητας του λαού και απέρριψε το δίλημμα επανάσταση ή μεταρρυθμίσεις. Για το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ, οι μεταρρυθμίσεις και οι διαρθρωτικές αλλαγές που συντελούνταν στην κοινωνία, στην οικονομία και στο κράτος, αποτελούσαν ουσιαστικά και βασικά στοιχεία και μεγέθη της στρατηγικής για το δημοκρατικό δρόμο προς το σοσιαλισμό.

Η προσφορά του ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ στην υπόθεση της Αριστεράς, της χώρας και της κοινωνίας υπήρξε σημαντική. Το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ στο διάστημα της ύπαρξής του κατέθεσε πρωτοπόρα και αξιόλογα στοιχεία στην αριστερή και την ευρύτερη πολιτική κουλτούρα της κοινωνίας. Στην έκφραση του κόσμου της εργασίας και στους στόχους της κοινωνικής πάλης ενέταξε την απελευθέρωση της γυναίκας, την προστασία του περιβάλλοντος, τον δημοκρατικό εκσυγχρονισμό της χώρας, τη συμμετοχή της στην ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Η παρουσία του, με την ιδεολογία και την πολιτική του, ανασύνθεσε την υπόθεση της Αριστεράς στην Ελλάδα, στο επίπεδο της ιδεολογίας και της πολιτικής. Διαμόρφωσε την αντίληψη για τις καινούργιες σχέσεις μελών και κόμματος, κόμματος και κοινωνίας, κοινωνίας και πολιτικής. Κατοχύρωσε το στοιχείο του σεβασμού στην αντίθετη άποψη, στην πολυφωνία και στην ουσιαστική δημοκρατική συνεννόηση.

Μετά τη διάσπαση του 1968, το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ανέλαβε τη μεγάλη προσπάθεια της ανανέωσης του κομμουνιστικού κινήματος της χώρας. Οι αγώνες του, η δράση του, το νέο ήθος στην πολιτική, ιδιαίτερα της Αριστεράς, οι πρωτοπόρες επεξεργασίες του για τα μεγάλα εθνικά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα στις περιόδους της δικτατορίας, αλλά και της οικοδόμησης της μεταδικτατορικής Ελλάδας, αποτελούν πολιτικό κεφάλαιο, που ακόμη και σήμερα, με δεδομένη την εξέλιξη των πραγμάτων, μπορεί να θεωρείται χρήσιμο. Η απαίτηση για μια αποτελεσματική, σύγχρονη μαζική Αριστερά, πρόταγμα της πολιτικής του ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ, είναι και σήμερα παρούσα.

Το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ δεν κατάφερε να έχει την εκλογική επιδοκιμασία των πολιτών. Οι αιτίες και οι λόγοι υπαρκτοί. Ίσως να ήταν το τίμημα της πρωτοπορίας και η ανταπόδοση σε κείνους που τολμούν να συγκρουστούν με τους εφησυχασμούς και τα κεκτημένα. Είναι βέβαιο ότι όλα δεν έγιναν όπως έπρεπε να γίνουν. Ας κρατήσουμε όμως την παραδοχή ότι η πολιτική είναι μια υπόθεση και μια διαδικασία συνεχώς εξελισσόμενη, με σταθερό όμως πάντοτε και αναπαλλοτρίωτο στοιχείο την ηθική της διάσταση, την οποία σταθερά υπερασπίσθηκε και υπηρέτησε το ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ. Ηθική έναντι της κοινωνίας και των πολιτών της.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ», 4/2/2018

πηγή: ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ