“Οι πολιτικές επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ”. Του Θεόδωρου Γεωργίου

by/ Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο “Οι πολιτικές επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ”. Του Θεόδωρου Γεωργίου / 65 View / 11/07/2016

Ως πολιτική κοινωνία έχουμε εισέλθει σε μία νέα ιστορική φάση εξελίξεων και ο ΣΥΡΙΖΑ ως κόμμα της Αριστεράς επωμίζεται ιστορικές ευθύνες (ο όρος χρησιμοποιείται στον πληθυντικό αριθμό) απέναντι στην ίδια την κοινωνία, απέναντι στο μεταπολεμικό πολιτικό και κοινωνικό αριστερό κίνημα και τέλος απέναντι στις ιστορικές προοπτικές του τόπου μας. Όλοι ως πολίτες και ως πολιτικοί, δηλ. ως εκλέκτορες και ως αντιπρόσωποι, στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας έχουμε συνειδητοποιήσει ότι το «ελληνικό ζήτημα», δηλ. το χρέος του ελληνικού κράτους ως πολιτικό ζήτημα, ανέλαβε να επιλύσει μέσω δημοκρατικής νομιμοποίησης ο ΣΥΡΙΖΑ σε συνεργασία με το κόμμα των «Ανεξάρτητων Ελλήνων» (ΑΝ.ΕΛΛ.). Σε κάθε κοινοβουλευτική δημοκρατία διεξάγονται, εντός των ορίων που προβλέπονται από το Σύνταγμα οι απόψεις, διατυπώνονται και τα επιχειρήματα αναπτύσσονται εντός του πλαισίου των διαδικασιών της αντιπροσώπευσης. Οποιαδήποτε άλλη διαδικασία (τύπου π.χ. «Παραιτηθείτε», εντάσσεται στη λογική της υπονόμευσης των κοινοβουλευτικών και δημοκρατικών θεσμών.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ασκεί την κυβερνητική εξουσία από τον Ιανουάριο του 2015 κάτω από αντίξοες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Ανέλαβε να επιλύσει το λεγόμενο «ελληνικό ζήτημα» το οποίο έχει καταστεί εάν όχι διεθνές, τουλάχιστον ευρωπαϊκό πρόβλημα. Ομολογείται στους ευρωπαϊκούς πολιτικούς κύκλους, ότι κατά το πρώτο εξάμηνο του 2015 η ελληνική κυβέρνηση κατέβαλε τεράστια προσπάθεια να εφαρμοσθεί η ιδέα της ευρωπαϊκής πολιτικής αλληλεγγύης. Εάν κάτι τέτοιο τελικά δεν επιτευχθεί δεν οφείλεται στις αδυναμίες της ελληνικής κυβέρνησης, αλλά σ’ αυτό που συνηθίζουμε να ονομάζουμε: «ευρωπαϊκή τεχνοκρατία». Με άλλα λόγια στις περιώνυμες διαπραγματεύσεις, οι οποίες κατέληξαν στη συμφωνία της 13ης Ιουλίου του 2015, τα δύο συμβαλλόμενα μέρη ήταν από τη μία πλευρά η ελληνική κυβέρνηση, δημοκρατικώς νομιμοποιημένη και από την άλλη δε βρισκόταν η «πολιτική Ευρώπη» αλλά η «τεχνοκρατική Ευρωζώνη».

Μία πρώτη ουσιαστική αποτίμηση, η οποία έχει να κάνει με τον χαρακτηρισμό του ΣΥΡΙΖΑ: επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ κατάγεται από το δημοκρατικό, λαϊκό, αριστερό κίνημα δεν θα μπορούσε ποτέ να μετατραπεί σε «μηχανισμό εξουσίας» ή σε «υποπολιτική κίνηση» ή σε «γραφειοκρατικό μόρφωμα». Έδωσε τη σκληρή μάχη των διαπραγματεύσεων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2015 και η συμφωνία της 13ης Ιουλίου του 2015 ήταν πράγματι συμφωνία – ορόσημο. Γι’ αυτή τη συμφωνία, υπενθυμίζω, ότι ο Jürgen Habermas είπε σκληρά λόγια για την πολιτική αυτοσυνείδηση της Γερμανίας. Με απλά λόγια ο Habermas κατήγγειλε, ως κορυφαίος ευρωπαϊστής τη συμφωνία, ως μία διαδικασία που αποδομεί το μεταπολεμικό πολιτικό κεφάλαιο της Γερμανίας.

Η πολιτική και η πνευματική ηγεσία του τόπου μας αποδέχθηκε τη συμφωνία επειδή έκρινε, ότι δεν υπήρχε άλλη λύση για το «ελληνικό ζήτημα» το οποίο επί εξήντα χρόνια (1949-2009) «κατασκεύαζαν» οι μηχανισμοί της Δεξιάς και του Κέντρου. Δε χρειάζεται να εγγραφεί κανείς σε σεμινάριο Πολιτικών Επιστημών για να κατανοήσει, ότι η ελληνική πολιτική κοινωνία μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου δε συγκροτήθηκε ως αντιπροσωπευτική κοινοβουλευτική δημοκρατία, δεν οργανώθηκε ως διαδικασία ανταλλαγής επιχειρημάτων επί συγκεκριμένων θεμάτων. Στο εσωτερικό αυτής της κοινωνίας δεν αναπτύχθηκαν πλαίσια διαβουλεύσεων και συζητήσεων, ούτε διαπαιδαγωγήθηκαν ομιλητές που αναπτύσσουν απόψεις θεμελιωμένες με επιχειρήματα. Η μεταπολεμική κοινωνία της Δεξιάς, ήταν η πολιτική κοινωνία της πελατείας και της διαφθοράς.

Το Σεπτέμβριο του 2015, κατά τη δεύτερη κοινοβουλευτική νομιμοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ στην κυβερνητική εξουσία, τα πολιτικά πράγματα στον τόπο μας αλλάζουν ριζικά. Ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ μετασχηματίζεται: δεν είναι πια μία λέσχη μαρξιστών ή ένα αριστερό ρεύμα με συνιστώσες. Καθίσταται υπεύθυνη και κυρίαρχη κυβέρνηση της χώρας. Και φθάνουμε το Μάιο και πιο συγκεκριμένα την 24 Μαΐου 2016 οπότε και εξειδικεύεται η συμφωνία του Ιουλίου του 2015. Ολοκληρώνεται η πρώτη φάση που αφορά στην πολιτική επίλυση του «ελληνικού ζητήματος» όπως τη σχεδίασε ο ΣΥΡΙΖΑ και όπως την έχει εγκρίνει ο ελληνικός λαός. Αυτή η φάση όμως αποδεικνύει για μία ακόμη φορά, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ κατέχει την αδιαμφισβήτητη πολιτική ηγεμονία στον τόπο μας.

Τα ερωτήματα που τίθενται είναι τα εξής: Ενώ θα περίμενε ο πολίτης, δηλ. ο εκλέκτορας στην αντιπροσωπευτική σχέση να μετασχηματίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ σε «μηχανισμό εξουσίας» κάτι τέτοιο δεν έγινε. Γιατί άραγε; Έχουμε όμως τέτοιο προηγούμενο στην πρόσφατη πολιτική ιστορία του τόπου μας. Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου μετεξελίχθηκε σε μηχανισμό εξουσίας του Κώστα Σημίτη με την αμέριστη υποστήριξη του Οργανισμού Λαμπράκη. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έγινε ούτε «υπο-πολιτική κίνηση» (ο όρος χρησιμοποιείται στην πολιτική φιλοσοφία) τύπου «ΠΟΤΑΜΙ». Γιατί άραγε; Δεν σχεδιάζει τους κανόνες της πολιτικής δράσης και των σχετικών αποφάσεων στα συμπαντικά διάκενα του ελληνικού κομματικού συστήματος. Τέλος στο μείζον ερώτημα: γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ δεν καθίσταται «γραφειοκρατικό μόρφωμα» τύπου ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗΣ μετά απ’ όλα όσα κάνει, πράττει και διακηρύσσει: Η απάντηση προς απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα έχει να κάνει με την εσωτερική δομή και την εσωκομματική λογική του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ. Ως κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ διαφυλάσσει την ιδεολογική μήτρα από την οποία προέρχεται και ταυτόχρονα ασκώντας την κυβερνητική εξουσία στην εποχή της κρίσης μετατρέπει τη σημερινή πολιτική συγκυρία σε «τόπο» στον οποίο εφαρμόζεται το πνεύμα της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της ισότητας. Οι ιδέες της αριστεράς και του πολιτικού διαφωτισμού, δεν είναι υπεριστορικές και μεταφυσικές έννοιες, αλλά πράγματα της εκάστοτε συγκεκριμένης πολιτικής συγκυρίας.

*Ο Θεόδωρος Γεωργίου είναι καθηγητής ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ.