Με το λεξικό μιας παλιάς ραπτομηχανής Σίνγκερ. Του Βαγγέλη Ιντζίδη

by/ Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Με το λεξικό μιας παλιάς ραπτομηχανής Σίνγκερ. Του Βαγγέλη Ιντζίδη / 97 View / 07/08/2016

Η ματιά μέσα στο παγκόσμιο δεν είναι η όραση του παγκόσμιου. Η «παγκόσμια ματιά», αυτή η «πανοραμική ματιά», δημιουργεί με μιας την εικόνα του κόσμου, δίχως να αφήνει περιθώρια για την επιλογή οπτικής γωνίας. Μια εικόνα του κόσμου από την οποία δεν μπορεί κανείς να κατανοήσει τον κόσμο, ιστορία, και να αναστοχαστεί την εμπειρία του μέσα στον κόσμο, μνήμη. ΄Ετσι συμβαίνει και με το πώς βλέπουμε τους πρόσφυγες, σάμπως μια εικόνα άμορφων εικόνων από μορφές και σχήματα σωμάτων μέσα στην περιεκτικότητα των ποσοστών, των αριθμών. Αλλά το ίδιο ακριβώς συμβαίνει όταν μιλάμε για τις συνέπειες κάθε πολιτικής όπως και για τις συνέπειες κάθε τεχνολογίας πολέμου. Μια καταστροφή μέσα στη γενική εικόνα είναι μια εικόνα του χάους εντός του οποίου η γενικότητα μιλά μονάχα για συνέπειες στο περιβάλλον και στον άνθρωπο δίχως να έχει σημασία – και μάλιστα καμιά – και το περιβάλλον και ο άνθρωπος. Ποια είναι η συνέπεια σε σένα ή πώς εσύ συμμετέχεις σε αυτό που σου συμβαίνει, πολύ περισσότερο, πώς εσύ συνδέεσαι με άλλους που τους συμβαίνουν παρόμοια ή και άλλα; Να θυμηθούμε τις στιγμές ελάχιστης ίσως μα πολύτιμης παρηγοριάς, όταν μοιραζόμαστε και συνδεόμαστε στην αναμονή ιατρικής εξέτασης στα νοσοκομεία ή στους προαύλιους χώρους τους.

΄Οσο εστιάζουμε σε μια «παγκόσμια εικόνα», όσο επιλέγουμε την οπτική μας, τόσο περισσότερο κατανοούμε, φωτίζοντας την ατομική μας εμπειρία ως προς τη σχέση της με τις εμπειρίες άλλων. Κανείς δεν μπορεί να δει το φως επειδή τον τυφλώνει, μπορεί όμως να δει τα μικρά φωσάκια επειδή από εκεί μπορεί να αντιληφθεί και να φωτίσει το όλον.

Αυτό απηχεί ακόμη τούτη η ραπτομηχανή Σίνγκερ που η γιαγιά Ευμορφία κάλυπτε με καλύμματα που κατέληγαν σε βολάν και που κάθε εποχή γινόταν το μέσον της ανανέωσης του ρουχισμού στο σπίτι μας. Την ξαναβρήκα στο Λαογραφικό Μουσείο των Λουτρών στην Τήνο (Αύγουστος του 2015).

Αυτή η μηχανή απηχεί τώρα το γάζωμα μιας κλωστής που ενώνει το τότε με το τώρα και τη δική μου εμπειρία με μια εμπειρία άλλων ανθρώπων εδώ, σε αυτό το νησί. Είναι μια εικόνα αλλά μια εικόνα που με κάνει να σκεφτώ πως η γερμανική ανασυγκρότηση είχε να κάνει και έχει – εν πολλοίς να κάνει ακόμη – με συνήθειες των ανθρώπων σε όλη την Ευρώπη. Μια γερμανική εταιρεία που ενδεχομένως να όπλισε τον στρατό και να τον έραψε στους δυο μεγάλους πολέμους του περασμένου αιώνα στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Αλλά και μια συνθήκη να ντύσουμε τους γυμνούς. Αυτό τελικά διακρίνει την κυνικότητα και την απολίτικη γλώσσα των λογιστικών συμφερόντων (που στο όνομα του διαφωτισμού συσκοτίζει υποδουλώνοντας!) από την πολιτική που κατανοεί, θεμελιώνεται στη συμμετοχή και συλλογικότητα, αναζητά διασύνδεση της εμπειρίας με τη μνήμη και την ιστορία μέσα στις κοινωνίες που βρίσκονται διαρκώς υπό διαπραγμάτευση από εκείνη τη χρηματοπιστωτική (και όχι κοινωνική λογική) της ερημοποίησης.

Αυτό κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην απολίτικη κάστα που αποσκοπεί στην αυτοσυντήρησή της (και μόνον) και στην πολιτική των πολιτών που δεν ακολουθούν αλλά συμμετέχουν στη δημιουργία εναλλακτικών, ιδιαίτερα τώρα που οι ραπτομηχανές μπήκαν στο μουσείο της δυτικής αποικιοκρατίας και η παιδική εργασία τρυπά τα δάχτυλα κάπου αλλού στην Ασία.

Αυτή η διαφορά υπάρχει και όταν κανείς υπογράφει μια Συμφωνία και όταν κανείς την υπογράφει και την αναστοχάζεται ως προς τις συνέπειές της και όταν την αντιστρατεύεται.

Και σε αυτή τη διαφορά ανάμεσα στο απολίτικο ατομικιστικό και ιδιοτελές και στο πολιτικό κοινωνικό και συλλογικό μπορούμε να ζήσουμε με τις αντιφάσεις και τις υπερβάσεις τους.

Η επιλογή της μικρής εικόνας σημαίνει ορατότητα των πάρα πολλών ανθρωπιστικών πράξεων, των ελπιδοφόρων συνεργασιών και των αποτελεσματικότερων εναλλακτικών.

Η επιλογή της μεγάλης «στατιστικής» εικόνας σημαίνει τύφλωση. Και καταγγέλλω εδώ εκείνους που ενώ είναι υπέρμαχοι της αμφισβήτησης των μεγάλων αφηγήσεων επιμένουν στις μεγάλες στατιστικές με τέτοια τυφλότητα που δεν έχουν δικαίωμα να αποκαλούν διαφωτισμένη!

Είμαι αντίθετος με κάθε απολίτικη διαχείριση. Και είμαι ένθερμος υποστηρικτής κάθε πολιτικής συμμετοχής για την αναζήτηση λύσεων μέσα από διαδρομές ανθρώπων με υπόσταση και μνήμη.

Για το λόγο αυτό δεν θα είχα κανένα πρόβλημα να συνομιλώ με δημοκράτες φιλελεύθερους – και όχι κυνικούς ρήτορες, αδιάφορους για όλους τους άλλους που με τη λογική του Τραμπ ισχυρίζονται με ανήκουν στην πολιτική των Κλίντον ή/και Σάντερς, Τριντό (τι ψεύδος!) – να συνομιλώ με σοσιαλδημοκράτες πέρα από την κυνικότητα διατήρησης της κάστας τους αλλά και με τους αριστερούς που ξέρουν να δημιουργούν υβρίδια, πειραματισμούς και περιθώρια εφαρμογής μικρών μοντέλων παραγωγικής διαφοροποίησης.

Με αφορά να συνομιλώ με την αριστερά και τη δημοκρατία αξιοποιώντας και το λεξικό μιας παλιάς Σίνγκερ.

Τήνος, Αύγουστος 2016